Totalen Waterschap Scheldestromen

Het totaaloverzicht van de monitor prestaties, exploitatie en investeringen

Overzicht prestaties 2022

Er is in 2022 hard gewerkt aan de professionalisering van de organisatie. Het werken in processen en risicogestuurd werken worden verder ontwikkeld om de dienstverlening voor de Zeeuwse burgers, recreanten en bedrijven te optimaliseren.  Nu structuur van de nieuwe organisatie (grotendeels) staat, verschuift het accent van de structuur naar de organisatiecultuur. 

Diverse ontwikkelingen leiden er toe dat er dit jaar veel van onze medewerkers wordt gevraagd en diverse prestaties onder druk staan. Dankzij de tomeloze inzet van onze medewerkers gaat veel dagelijks werk ondertussen gewoon door. Het werken tijdens de coronapandemie heeft veel gevraagd van onze medewerkers. De arbeidsmarkt is krap, met als gevolg dat beschikbare formatieruimte lastig wordt ingevuld. Daarnaast is het ziekteverzuim hoger dan de gestelde norm. Dit heeft nadrukkelijk de aandacht. De Coronacrisis en de oorlog in Oekraïne hebben hogere prijzen en langere levertijden tot gevolg. De prijsstijgingen zijn hoger dan bij de vorige monitor was voorzien.  Om het noodzakelijk onderhoud in 2022 toch uit te voeren, worden de hiervoor gevormde bestemmingsreserves ingezet. Waar prijsstijgingen in 2022 nog tijdelijk kunnen worden opgevangen met reserves,  werkt de structurele impact door in een hogere lastendrukstijging in 2023. De meevallers in deze monitor zijn hoofdzakelijk incidenteel als gevolg van hogere eenmalige inkomsten.

Ontwikkelingen en risico's 

1. Externe ontwikkelingen; Wensen en eisen vanuit onze externe omgeving zorgen voor een toename van werkzaamheden. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan eisen op het gebied van milieuwetgeving, plantoetsing en verwachtingen over de betrokkenheid en inzet van het waterschap bij maatschappelijke thema’s en projecten. Doordat de capaciteit niet in balans is met de ambities, kan niet aan alle prestaties en externe wensen voldaan worden. Door middel van Assetmanagement en risicogestuurd werken worden prioriteiten gesteld.

2.Arbeidsmarkt; Het tekort aan personeel neemt in veel sectoren toe. Ook bij het waterschap hebben we in toenemende mate te maken met niet of zeer moeilijk vervulbare vacatures. Dit leidt tot een onvolledige bezetting en dus tot knelpunten bij het realiseren van onze prestaties vanwege verminderde beschikbare kennis en capaciteit. Om te investeren in goed personeelsmanagement (inclusief werving van voldoende nieuwe competente medewerkers) wordt in de begroting 2023 een versterking van het team personeel & organisatie meegenomen.

3. Competenties; We bevinden ons in een transitie veroorzaakt door maatschappelijke ontwikkelingen (o.a. Omgevingswet en verregaande samenwerking en participatie) die andere competenties vereist dan we vanouds gewend zijn. Medewerkers moeten zich ontwikkelen, wat tijd kost. De tijd gaat ten koste van de noodzakelijke tijd voor het behalen van de prestaties.

4. Netto besteedbare uren; Door toename van personele regelingen, neemt de hoeveelheid netto besteedbare uren per medewerker af. Denk hierbij aan regelingen voor ouderschapsverlof, IKB en de inzet van het PBB-budget voor vitaliteitsverlof.

5. Prestaties versus capaciteit; Het al langere tijd doorschuiven van projecten (zowel investering als exploitatie) en activiteiten naar daarop volgende jaren, is een gevolg van de spanning tussen een grotere opgave vanuit assetmanagement en de beschikbare formatie. Dit in combinatie met bovengenoemde 4 ontwikkelingen, zorgt ervoor dat er een risico is dat er onvoldoende kennis en competenties geleverd kunnen worden voor diverse te behalen prestaties, met name op het gebied van:
a. Basis op orde (informatiemanagement)
b. Implementatie nieuwe wetgeving, zoals de Omgevingswet 
c. Calamiteiten- en crisisorganisatie
d. ARBO/veiligheid
e. Realisatie investeringsprojecten

6. Naar aanleiding van de IT audit door de accountant (bevindingen ITbeheersing in de boardletter) zijn voor het financiële systeem de volgende aanpassingen doorgevoerd: Account en gebruikersrechten worden nu periodiek gecontroleerd. Er is een logging op accounts gerealiseerd. De hoge rechten van medewerkers worden ondervangen door diverse controles die het risico op fraude moeten beperken. Daarnaast is periodieke controle ingericht voor authenticatie, autorisatie en beveiligingsmaatregelen op het netwerk.  Ontwikkelingen voor continuïteit en toegangsbeveiliging maken onderdeel uit van het meerjareninformatiebeleid en informatiebeveiligingsbeleid en daaraan gekoppelde acties. De wegingen met betrekking tot Recovery Point objective (RPO) en Recovery Time Objective (RTO) worden hierin meegenomen. Opgemerkt moet worden dat het inrichten van een eigen uitwijk mogelijkheid voor de IT-omgeving met de huidige middelen voor de korte termijn niet uitvoerbaar is. Hiervoor zijn risicobeperkende maatregelen getroffen en onderzoeken we met kennispartners alternatieve oplossingen.

7. Kostenstijgingen en langere levertijden; De Coronacrisis en de oorlog in Oekraïne hebben hogere prijzen en langere levertijden tot gevolg. Het Centraal Planbureau (CPB) verwachtte in het tweede kwartaal nog dat de inflatie voor heel 2022 op 5,2% zal uitkomen. Eind augustus is die CPB-prognose gestegen tot 9,9%. Diverse onderhoudscontracten (bijvoorbeeld het maaien) zijn gebaseerd op de GWW-index voor de Grond-, Weg- en Waterbouw. Deze index is in 2022 fors hoger dan consumentenindex  waar het CPB mee rekent.  Het GWW-percentage wordt vier maal per jaar gepubliceerd. Over 2022 zijn de volgende indexen bekend: januari +11,3%, april +19,7% en juli +17,3% in vergelijking met het voorgaand jaar.  Op toeslagstoffen zoals chemicaliën zijn prijsstijgingen aanzienlijk hoger. Dit alles raakt ook direct het werk van het waterschap en de daarbij behorende uitgaven. In een brief aan de algemene vergadering van 7 april 2022 zijn al scenario’s voor handelingsperspectief voorgelegd met betrekking tot lopende overeenkomsten en contracten binnen de exploitatie, lopende investeringsprojecten en nieuwe investeringen. Het dagelijks bestuur heeft daarop de volgende uitgangspunten meegegeven:
-        niet inboeten op veiligheid
-        kerntaken uitvoeren
-        areaal in standhouden  
-        onderhoud niet uitstellen (met uitzondering van het deklagenbestek)

Totaal Groen (Op schema van gestelde doel) Oranje (>80 en <100 procent op schema van gestelde doel) Rood (<80 procent op schema van gestelde doel) Grijs (geen prognose te geven op dit moment)
Waterschap Scheldestromen 17(41%) 11(27%) 11 (27%) 2 (5%)
Prestaties met afwijkingen Rioolgemalen voldoen aan de afnameverplichting (%) (zie programma Afvalwaterketen) Lozingen per jaar via overstorten door falen van het afvalwatersysteem (zie programma Afvalwaterketen) 560 km regionale waterkeringen, inclusief kunstwerken, is beoordeeld o.b.v. de nieuwe provinciale veiligheidsnormering (%) (zie programma Waterkeringen)
Zuiveringen voldoen aan de lozingseisen (%) (zie programma Afvalwaterketen) KRW-waterlichamen voldoen aan de normen voor de chemische waterkwaliteit (%) (zie programma Watersystemen) Medewerkertevredenheid en -betrokkenheid (zie programma Bestuur en Organisatie)
De organisatie voldoet aan de uitvoeringseisen van de Zorgplicht op de primaire waterkeringen (%) (zie programma Waterkeringen) KRW-waterlichamen voldoen aan de doelen voor ecologische waterkwaliteit voor macrophyten (grotere planten) (%) (zie programma Watersystemen)
De organisatie voldoet aan de inrichtingseisen van de Zorgplicht op de primaire waterkeringen (%) (zie programma Waterkeringen) Aantal geregistreerde verkeersdoden op waterschapswegen (zie programma Wegen)
Het gebied heeft een actueel vastgesteld peilbesluit (%) (zie programma Watersystemen) Ziekteverzuim (%) (zie programma Bestuur en Organisatie)
De maatregelen om het beheergebied voor peilbeheer (GGOR) op orde te brengen zijn uitgevoerd (%) (zie programma Watersystemen) Baseline informatieveiligheid Overheid geïmplementeerd (%) (zie programma Bestuur en Organisatie)
De maatregelen om het beheergebied voor wateroverlast (WB21) op orde te brengen zijn uitgevoerd (%) (zie programma Watersystemen) Digitalisering voldoet aan de Baseline Basis op Orde (%) (zie programma Bestuur en Organisatie)
KRW-waterlichamen voldoen aan de doelen voor ecologische waterkwaliteit voor fytoplankton (%) (zie programma Watersystemen) Vergunningaanvragen afgehandeld binnen de wettelijke termijn (%) (zie programma Bestuur en Organisatie)
Natuurvriendelijke oevers aangelegd (in km) (zie programma Watersystemen) Investeringen gerealiseerd binnen de oorspronkelijke planning (+ max 6 maanden) (zie Belastingen en Financiën)
Medewerkertevredenheid over digitale werkomgeving (zie programma Bestuur en Organisatie) Investeringen gerealiseerd binnen het oorspronkelijk verleende krediet (+ max 10% en/of € 250.000,-) (zie Belastingen en Financiën)
Medewerkertevredenheid over fysieke werkomgeving (zie programma Bestuur en Organisatie) Circulair is een gunningscriterium in aanbestedingen (%) (zie Overkoepelende thema's)

Begroting 2022 per programma (bedragen in euro's)

Programma Waterkeringen Programma Watersystemen Programma Wegen Programma Afvalwaterketen Programma Bestuur en Organisatie Belasting en Algemene opbrengsten Dekking uit reserves Totaal Scheldestromen
Kosten 11.981.000 33.508.000 24.727.000 29.923.000 38.131.000 0 7.887.432 146.157.432
Opbrengs- ten -493.000 -61.000 -16.755.000 -1.264.000 -4.147.000 -108.031.000 -15.406.432 -146.157.432
Netto kosten 11.488.000 33.447.000 7.972.000 28.659.000 33.984.000 -108.031.000 -7.519.000

Toelichting begroting 2022 per programma

Uitgangspunt voor de monitor vormt de vastgestelde Programmabegroting 2022 inclusief de 3e begrotingswijziging.

De begroting is opgesteld op basis van de genoemde programma’s. 

Verwacht resultaat o.b.v. prognoses monitor september 2022 ten opzichte van begroting 2022

Programma Waterkeringen Programma Water- systemen Programma Wegen Programma Afvalwaterketen Programma Bestuur en Organisatie Belastingen en algemene opbrengsten Dekking uit Reserves Totaal Scheldestromen
Resultaat € -73.000 € 344.000 € 6.039.000 € -252.000 € 990.000 € 1.136.000 € -6.557.000 € 1.627.000

Toelichting verwacht resultaat o.b.v. prognoses monitor september 2022 ten opzichte van begroting 2022

De totale afwijking t.o.v. de primaire begroting 2022 inclusief 3 begrotingswijzigingen  is het vertrekpunt voor deze monitor. De afwijking per september 2022 bedraagt ruim € 1,6 miljoen voordelig. Deze totale afwijking is opgebouwd uit de verschillende afwijkingen per programma. Per programma is een nadere specificatie opgesteld, inclusief toelichting op voornaamste oorzaken van de afwijkingen. 

De prognoses van het voordelig resultaat ontstaat doordat een aantal opbrengsten hoger uitvallen dan begroot. Het gaat hier om de belastingopbrengsten (€  1,2 miljoen hoger) en de verwachting dat de personeelslasten € 0,5 miljoen lager uitvallen, dit betreft per saldo een voordeel op het grote aantal vacatures en de extra inhuur. 
Twee noemenswaardige afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn de uitgestelde werkzaamheden voor het wegenbestek (€ 4,6 miljoen) en de verwachte coronavergoeding (€ 0,96 miljoen).  Deze hebben geen invloed op het verwachte resultaat omdat in de prognose bij de reserves hiervoor een storting in de (bestemmings)reserve is opgenomen. Het voorstel is dit in de 4e begrotingswijziging te formaliseren.

In de vorige monitor is het risico benoemd van de hoge prijsstijgingen en de marktontwikkelingen  als gevolg van o.m. de oorlog in Oekraïne en de COVID-maatregelen in met name Azië. Naar aanleiding hiervan is een begrotingswijziging vastgesteld van in totaal € 3,7 miljoen om de prijsstijgingen op te vangen. Door deze begrotingswijziging kan het regulier onderhoud in lijn met de opvatting van de AV zoveel mogelijk worden uitgevoerd. 

Investeringen 2022

Begroting Prognose Besteed
Bruto € 54.101.000 € 66.508.243
Netto € 32.803.000 € 35.999.248 € 19.902.000

Toelichting Investeringen 2022

Algemeen:

Het totale netto investeringsvolume 2022 was origineel begroot op € 32,8 miljoen. In de voorjaarsnota is dit, in verband met de lagere besteding in 2021, verhoogd naar € 34,3 miljoen. De prognose gaat op dit moment uit van een netto investeringsvolume dit jaar van € 36,0 miljoen. Dit betekent dat de prognose er van uit gaat dat dit jaar 10% meer t.o.v. het totale netto investeringsvolume zal worden omgezet.

Binnen de programma's Afvalwaterketen, Waterkeringen en Wegen is sprake van een hogere bestedingsprognose van het investeringsvolume dan begroot voor 2022. De grootste afwijking doet zich voor in programma Afvalwaterketen. De specifieke onderbouwing van de verschillen in de bestedingsprognoses van de investeringsvolumes ten opzichte van de begroting voor 2022 wordt per programma nader toegelicht.

Risico's en ontwikkelingen algemeen (specifieke risico's voor investeringen binnen een programma zijn bij het betreffende programma opgenomen):

Risico's

De actuele prijsstijgingen en leverantieproblemen (van sommige materialen en bouwstoffen) zijn nog steeds van invloed op de (lopende) investeringsprojecten. Binnen het waterschap zijn intern afspraken gemaakt over de wijze waarop we hier mee om gaan (b.v. ten aanzien van onze ramingen) en hoe te handelen (juridisch kader) als er een (concreet) verzoek wordt ingediend door een opdrachtnemer.

Ontwikkelingen

-

Afwijkingen in krediet en/of planning waarover besluitvorming door de AV dient plaats te vinden (voor verdere toelichting wordt naar de programma's verwezen):

Voor 5 projecten wordt de AV gevraagd om de planning aan te passen:

PRJ1234A Rwzi Willem Annapolder  vervanging elektrische installatie & fakkel : de geplande technische afronding verschuiven van 2022-12 naar 2024-06 (zie programma Afvalwaterketen);

PRJ1530 Planvorming keersluis Zierikzee : de geplande technische afronding verschuiven van 2022-12 naar 2024-12 (zie programma Waterkeringen);

PRJ1168C Kruispolder- voorbereiding : de geplande technische afronding verschuiven van 2022-06 naar 2023-03 (zie programma Watersystemen);

PRJ1034 PWO WB21/KRW/GGO 14-19 : de geplande technische afronding verschuiven van 2022-12 naar 2023-08 (zie programma Watersystemen);

PRJ1458A Uitvoering WB21/KRW/GGOR Oude Haven: de geplande technische afronding verschuiven van 2022-12 naar 2023-12. (zie programma Watersystemen)

PRJ1419   Aankoop/vervangen auto's 2022/ PRJ1419A  Inruil auto's 2022: de geplande technische afronding verschuiven van 2022-12 naar 2024-12. (zie programma Bestuur en Organisatie)

PRJ1338   Vervangen peilboot Meermin III: de geplande technische afronding verschuiven van 2022-02 naar 2022-11. (zie programma Bestuur en Organisatie)

 

Voor het volgende project wordt de AV gevraagd krediet beschikbaar te stellen

PRJ1571A Aankoop ondergrond rioolpersgemaal Krabbendijke, Frisostraat te Krabbendijke: een krediet van € 14.000,- bruto/netto beschikbaar te stellen. (zie programma Afvalwaterketen)