Programma Afvalwaterketen

Totaal Programma Afvalwaterketen

Overzicht prestaties programma Afvalwaterketen

Binnen het waterschap wordt in de driehoek prestaties, financiën en capaciteit gezocht naar de onderlinge balans. De haalbaarheid van de prestaties van de afvalwaterketen staan onder druk vanwege de ontwikkeling naar professionalisering van het projectmanagement. Dit heeft een behoorlijke impact op de inzetbaarheid van onze medewerkers en de realisatie van projecten. Daarnaast is er onvoldoende capaciteit om de geplande projecten uit te voeren. Vertraging in het realiseren van projecten heeft impact op de beheer en onderhoud werkzaamheden. Extra ambities zoals gebieds- en omgevingsgerichte aanpak, duurzaamheid, basis informatie op orde, circulariteit en energietransitie leiden tot extra druk op de realisatie. 

Om de ambities en prestaties van onze zuiveringstaken zoveel als mogelijk te kunnen bereiken vindt inhuur plaats (vanwege o.a. verlof, ziekte, vergrijzing). Op die manier worden in ieder geval de wettelijke zuiveringstaken uitgevoerd. De proces operators worden hierdoor ontlast. 

De samenwerking op het gebied van gemalenbeheer met de gemeente Middelburg vraagt extra aandacht vanwege de invulling van de noodzakelijke capaciteit.

Programma Groen (Op schema van gestelde doel) Oranje (>80 en <100 procent op schema van gestelde doel) Rood (<80 procent op schema van gestelde doel) Grijs (geen prognose te geven op dit moment)
Afvalwaterketen 0 2 1 0
Prestaties met afwijkingen Rioolgemalen voldoen aan de afnameverplichting (%) Lozingen per jaar via overstorten door falen van het afvalwatersysteem
Zuiveringen voldoen aan de lozingseisen (%)

Exploitatiekosten programma Afvalwaterketen

Kosten- en opbrengstsoorten Begroting 2022, inclusief begrotingswijzigingen Prognose 2022 Afwijking
Externe kosten € 12.642.000 € 13.032.000 € -390.000
Externe opbrengsten € -1.264.000 € -1.401.000 € 137.000
Personeelskosten € 6.736.000 € 6.709.000 € 27.000
Rente en afschrijving € 10.545.000 € 10.571.000 € -26.000
Netto kosten programma Afvalwaterketen € 28.659.000 € 28.911.000 € -252.000

Toelichting programma Afvalwaterketen externe kosten & opbrengsten

Het programma afvalwaterketen laat ten opzichte van de gewijzigde begroting een stijging van de externe kosten en opbrengsten zien van € 253.000,-.  Dit is uitgesplitst in een stijging van de kosten van € 390.000,- en hogere opbrengsten van € 137.000,-.
In deze prognoses is rekening gehouden met de 2e en 3e begrotingswijziging 2022 waarbij de begroting is verhoogd met een bedrag van in totaal 3,7 mln. om de prijsstijgingen op te vangen. Door deze begrotingswijzigingen kan het reguliere onderhoud/beheerkosten, in lijn met de opvatting van de Algemene Vergadering, zoveel mogelijk worden uitgevoerd. Voor het programma Afvalwaterketen betekent dit een verhoging van € 1,09 mln. via de 2e begrotingswijziging voor de niet-beïnvloedbare kosten chemicaliën € 515.000,- en slibverwerking € 573.000,-. Daarnaast via de 3e begrotingswijziging een verhoging van € 355.000,- voor onderhoudskosten rioolgemalen en rwzi’s.

Kosten:
-De prognoses voor onderhoud en beheerskosten (exclusief elektriciteit/chemicaliën) zijn fors naar boven aangepast op basis van de realiteit t/m augustus en ingeschatte verplichtingen hierdoor een stijging van € 663.000,-. Hiervan is € 498.000 het gevolg van prijsinflatie en € 165.000,- onder andere door hogere Covid bemonstering (staan gelijke opbrengsten tegenover) en niet voorzien onderhoud.

-De prognose energie laat  een daling van € 213.000 zien ten opzichte van de begroting 2022 door de installatie zonnepanelen en verlaging BTW voor zowel kleinverbruikers als grootverbruikers en netwerkkosten en weinig neerslag in de periode mei - augustus.  De verwachting is dat de gaskosten in 2022 € 22.000 hoger (+/-50%) uit zullen komen. 

-Begin augustus 2022 is met de toen beschikbare informatie van leveranciers voor chemicaliën een nieuwe prognose gemaakt, wat resulteert in een bijstelling van de prognose naar beneden met € 205.000,- ten opzichte van de gewijzigde begroting omdat in mei  een fout in de berekening zat. 

Voor het project Wetlands (een samenwerking met DOW-Evides-Waterschap) is in maart 2022 samen met het waterschap financiële rapportage opgesteld en deze in juli 2022 door het ministerie goedgekeurd waardoor we de subsidie uitbetaald hebben gekregen en vervolgens doorbetaald aan Evides waar het project werd geadministreerd. Dit was in de begroting niet voorzien hierdoor hogere kosten en opbrengsten maar per saldo nihil. 

Opbrengsten:
-Hogere (€ 91.000) te verwachten vergoeding voor Covid bemonstering dan begroot.

-Diverse onvoorziene opbrengsten van in totaal € 46.000,- zijn nu geprognotiseerd aan de hand van de werkelijke ontvangsten zoals verleggen persleiding N57, en verhuuropbrengst.

Ontwikkelingen

-

Toelichting exploitatiekosten programma Afvalwaterketen risico's en ontwikkelingen

In een 2e begrotingswijziging 2022 zijn posten opgenomen waarvoor we forse prijsstijgingen prognosticeren. Voor het programma afvalwaterketen bestond deze post uit €  1.108.000,- voor de niet beïnvloedbare kosten voor slib, chemicaliën en transportkosten en € 355.000,- voor onderhoud.  Daar deze bedragen begin september met de toenmalige inzichten zijn bepaald is, kunnen deze in de laatste maanden van 2022 nog wijzigen. 

 Als het gevolg van het moeten doorschuiven van investeringsprojecten blijven installaties langer in gebruik. Hierdoor neem het risico op hogere onderhoudskosten en/of het risico op storingen/calamiteiten toe. 

De vacature voor de samenwerking beheer gemalen met de gemeente Middelburg is nog steeds niet structureel ingevuld.  Inhuur kan maximaal worden verlengd naar 1 april 2023

Toelichting personeelslasten programma Afvalwaterketen

Per saldo is er een voordelige prognose  van € 27.000. Dit  ontstaat door openstaande vacatures, hiertegenover staan extra kosten voor inhuur. 

Toelichting personeelslasten programma Afvalwaterketen risico's en ontwikkelingen

Voor alle afdelingen geldt dat vacatures langer open staan dan gebruikelijk. Ten eerste omdat vacatures vanaf schaal 10 tijdelijk niet werden ingevuld vanwege de reorganisatie. Ten tweede omdat het voor veel vacatures moeilijk is om geschikte kandidaten te vinden vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. Dit zorgt ervoor dat de salariskosten lager uitvallen dan begroot en dat geldt ook voor de te activeren kosten.  Het niet invullen van vacatures zorgt er in combinatie met het hoge ziekteverzuim voor dat meer inhuur noodzakelijk is dan begroot.
De invulling van twee teamleiders voor de Afvalwaterketen loopt nog. De aansturing van collega's in team Beheer en Procesvoering Installaties en team kan niet naar behoren genoeg worden opgepakt doordat de ingehuurde teamleider voor meerdere teams verantwoordelijk is.  

Toelichting rente en afschrijving programma Afvalwaterketen

Er is nauwelijks verschil in de kapitaallasten bij dit programma t.o.v. de Programmabegroting 2022 

Afwijkingen waarover besluitvorming door de AV dient plaats te vinden

Investeringen Programma Afvalwaterketen

Begroting Prognose Besteed
Bruto € 9.425.000 € 12.184.569
Netto € 8.625.000 € 11.506.009 € 6.778.000

Toelichting investeringen programma Afvalwaterketen

Algemeen:

Het totale investeringsvolume programma Afvalwaterketen 2022 is in september 2022 geprognosticeerd op 11,5 mln. Dit is nog steeds 3 mln. hoger dan begroot maar 3 mln. lager dan in mei 2022. Dit doordat een aantal projecten zijn doorgeschoven naar 2023, het betreffen de projecten OAS maatregel Westerschouwen, Praktijk onderzoek SVI-beheersing RWZI Terneuzen, brandmeldinstallaties RWZI Terneuzen, Walcheren en Willem-Anna-polder en vervanging  Elektrische installatie + fakkel.  

Voor het project Retranchement is aanvullend krediet benodigd van € 1,276 mln.  hoofdzakelijk door de extreme prijsontwikkelingen gedurende 2022.  Dit separate voorstel zal in de Algemene Vergadering van  17 november ter behandeling komen. 
Voor de rioolgemalen Wilhelminadorp, Borssele, Rilland en Oost-Souburg is een separaat voorstel opgesteld voor de aanvraag van aanvullend krediet van bijna 1,4 mln. ter behandeling in de Algemene Vergadering van 5 oktober 2022. Door de hoge prijsstijgingen zijn de oude uitvoeringskredieten niet meer voldoende om de projecten te starten. 
Voor het project Phario zal voor het vervolg traject Routekaart Fase A een krediet van € 61.000,- aangevraagd worden in de Algemene Vergadering van 5 oktober om ons deel in het vervolg van het project te financieren. 
Eind 2021 is de grond van rioolgemaal Krabbendijke aan ons te koop aangeboden. Omdat de kans tot aankopen is ontstaan na opstelling van de begroting 2022 is hiermee geen rekening gehouden in de begroting 2022. Daarom vragen we,  via deze bestuursmonitor, dit project toe te voegen aan de begroting 2022 en € 14.000,- krediet beschikbaar te stellen. Voor deze wijze is gekozen gezien het lage investeringsbedrag.

Ontwikkelingen/risico's en kansen

Ontwikkelingen
In de afgelopen zomer zijn diverse stankklachten ingediend over de rwzi Westerschouwen bij het Bevoegd Gezag. De overlast is ontstaan door de langere hoge temperaturen, waardoor het slib is de slibbuffer gaat gisten. Diverse maatregelen zijn genomen, waaronder versneld afvoeren van het slib naar de rwzi Walcheren. Deze maatregelen hebben niet afdoende effect gehad. Op het ogenblik wordt onderzocht of afdekking van de slibbuffer van de rwzi de problemen kunnen oplossen. Hiervoor is daarom een project toegevoegd aan de begroting 2023 ten opzichte van de voorjaarsnota 2022.

Risico's
Met de tijdelijke inhuur van een Projectleider is een deel van het capaciteitsgebrek van voormalig team ZI ondervangen. Afgelopen jaar zijn veel technisch inhoudelijke projectleiders met pensioen gegaan en doordat hiervoor meer algemene projectleiders zijn terug gekomen moet de technische ondersteuning vanuit de operationele collega's komen.  Hierdoor komt het regulier onderhoud direct in gevaar.

PRJ1233I Praktijkonderzoek slibvolume-index (SVI) rwzi Terneuzen

In de begroting 2020 is deze investering opgenomen voor een bedrag van € 350.000,-. Het project betreft een proces technische optimalisatie op de rwzi  Terneuzen waardoor de capaciteit van de nabezinktank  niet moet worden vergroot. De huidige prognose laat zien dat een aanvullend krediet nodig is. Het project wordt nog verder uitgewerkt. De verwachting is dat in het 1e kwartaal van 2023 een aanvullend krediet bij de AV zal worden aangevraagd waarbij een nieuwe planning zal worden afgegeven.  

PRJ1245 Rwzi Retranchement uitbreiding hydraulisch en groot onderhoud

In 2022 is de uitvoering gestart en gezien de marktontwikkelingen na het ter beschikking stelling van in totaal € 12,1 mln. worden de projectkosten frequent gemonitord. In de Algemene Vergadering van 17 november 2022 wordt  een separaat aanvullend krediet aangevraagd van € 1,276 mln. Dit als gevolg van de extreme marktontwikkelingen in 2022.

Kansen  

-

Afwijkingen in krediet en/of planning waarover besluitvorming door de AV dient plaats te vinden:

PRJ1234A Rwzi Willem Annapolder vervanging elektrische installatie & fakkel
De planning is verschoven naar uitvoering in 2023/2024 waardoor de geplande technische afronding verschuift van eind 2022 naar juni 2024. 

PRJ1571A Aankoop ondergrond rioolpersgemaal Krabbendijke, Frisostraat te Krabbendijke: gevraagd wordt een krediet van € 14.000,- bruto/netto beschikbaar te stellen.

Prestatieboom Gezuiverd afvalwater

Strategisch effect Gezuiverd afvalwater

Tactische doelstellingen Gezuiverd afvalwater

Wat willen we bereiken?

Voldoende capaciteit

Omschrijving (toelichting)

Vuilemissie door overstorten is beperkt doordat we voldoen aan de met gemeenten afgesproken afvoercapaciteit.

Kwaliteit (indicator)

R

Kwaliteit (toelichting)

Rioolgemalen voldoen aan de afnameverplichting (%)

Met de gemeenten hebben we afspraken gemaakt over hoeveel water ons systeem kan transporteren. Deze afspraken hebben we vastgelegd in een afnameverplichting.

Onderstaande prestatie heeft een Oranje stoplicht

De capaciteitsmetingen zijn voor 99% afgerond, en de score is nu 97,3%. Het is niet de verwachting dat deze score nog hoger zal worden in de tweede helft van het jaar.

 

Periode Doelstelling 31-12 Realisatie mei Realisatie september Realisatie vorig jaar
2022 98 98 97,3 98

Lozingen per jaar via overstorten door falen van het afvalwatersysteem

Naast het op orde hebben en houden van de capaciteit van ons systeem, is het ook belangrijk dat het systeem goed functioneert. Ons beheer en onderhoud is er op gericht dat zich geen situaties voordoen waarbij we ongezuiverd afvalwater moeten lozen door het falen van ons systeem.

Onderstaande prestatie heeft een Rood stoplicht

Vanwege een calamiteit bij rwzi Retranchement heeft er op 3 mei een nooduitlaat plaatsgevonden bij rioolgemaal Nieuwvliet-Bad.

 

Periode Doelstelling 31-12 Realisatie mei Realisatie september Realisatie vorig jaar
2022 0 0 1 14

Zo gaan we dat doen

Zuiveren van afvalwater

Omschrijving (toelichting)

Het afvalwater wordt zodanig gezuiverd dat het de ecologische doelen van het watersysteem niet in de weg staat. We voldoen aan de wettelijke lozingseisen.

We onderzoeken de mogelijkheden voor het nuttig toepassen van effluent (bijv. als zoetwater voor de landbouw). Daarna maken we een afweging op basis van kosten en baten.

Samen met partners stimuleren we dat vervuiling van het afvalwater (bijv. medicijnresten) wordt beperkt bij de bron.

We volgen de landelijke ontwikkelingen voor kansrijke en betaalbare oplossingen voor het verwijderen van medicijnresten / microverontreinigingen op onze zuiveringen. We brengen de omvang in beeld. Maar we gaan nog niet zelf investeren in maatregelen.

Verdunning van het afvalwater beperken: We stimuleren het afkoppelen van regenwater en het verminderen van rioolvreemd water via de Samenwerking (Afval)waterketen Zeeland (SAZ+). We evalueren de pilot van het gezamenlijke gemalenbeheer met de gemeente Middelburg en besluiten over een mogelijk vervolg.

Kwaliteit (indicator)

O

Kwaliteit (toelichting)

Zuiveringen voldoen aan de lozingseisen (%)

Het afvalwater wordt zodanig gezuiverd dat het de ecologische doelen van het watersysteem niet in de weg staat. We voldoen aan de wettelijke lozingseisen.

Onderstaande prestatie heeft een Oranje stoplicht

Op de RWZI Willem Annapolder is slib uitgespoeld. Hiermee is de absolute norm hiervan overschreden. Op de rwzi Breskens is het voortschrijdend gemiddelde voor fosfaat licht overschreden. Alle overige rwzi's voldoen 100% aan de vergunningseisen. Op basis van de prognose voor fosfaat- en stikstofverwijdering over het beheergebied van het waterschap zullen we daar de normen van 75%-reductie ruim gaan halen.

 

Periode Doelstelling 31-12 Realisatie mei Realisatie september Realisatie vorig jaar
2022 100 90 99,8 97,6

Zo gaan we dat doen

Verwerken van reststromen

Omschrijving (toelichting)

Voor de (duurzame) verwerking van ons zuiveringsslib blijven we deelnemen in de Slibverwerking Noord-Brabant (SNB).

Kwaliteit (indicator)

--

Kwaliteit (toelichting)

Zo gaan we dat doen