Programma Waterkeringen

Totaal Programma Waterkeringen

Overzicht prestaties programma Waterkeringen

Voor de waterveiligheidsopgave staat in de aanpak het inrichten van de waterveiligheidsketen (wettelijke beoordeling - zorgplicht (beheer en onderhoud) - versterkingsopgave (HWBP)) centraal. Voor de wettelijke beoordeling zijn er middelen vrijgemaakt en is de personele capaciteit uitgebreid. Dit geld ook voor de implementatie van de zorgplicht. Procesgericht werken, informatiemanagement, en werkwijze assetmanagement zijn hierin een belangrijke ontwikkeling. Voor de uitvoering van de versterkingsopgave is door het bestuur ruimte gegeven om de personele capaciteit uit te breiden. Hier wordt dit jaar en in 2022 invulling aan gegeven. Dit is ook onderdeel van het Waterschapsbeheerprogramma. Overall is het beeld dat we een grote opgave hebben op alle onderdelen en er in de aanpak en werkwijze voortgang wordt gemaakt. Er blijft 'spanning' zitten op het tijdig halen van de prestatie-indicatoren. Dit jaar organiseren we voor de zorgplicht zogeheten 'peer-reviews' met een aantal collega waterschappen.

Programma Groen (Op schema van gestelde doel) Oranje (>80 en <100 procent op schema van gestelde doel) Rood (<80 procent op schema van gestelde doel)
Waterkeringen 3 0 1
Prestaties met afwijkingen 560 km regionale waterkeringen, inclusief kunstwerken, is beoordeeld o.b.v. de nieuwe provinciale veiligheidsnormering (%)

Exploitatiekosten programma Waterkeringen

Kosten- en opbrengstsoorten Begroting 2021, inclusief begrotingswijzigingen Prognose 2021 Afwijking
Externe kosten € 7.407.000 € 7.978.000 € -571.000
Externe opbrengsten € -530.000 € -610.000 € 80.000
Personeelskosten € 3.863.000 € 3.752.000 € 111.000
Rente en afschrijving € 374.000 € 421.000 € -47.000
Netto kosten programma waterkeringen € 11.114.000 € 11.541.000 € -427.000

Toelichting exploitatiekosten programma Waterkeringen

Externe kosten:

De prognose van de externe kosten is € 571.000 hoger. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door:

- Onderhoud door derden als gevolg van schade: kosten herstel schadevaring 18-12-2020 Nieuwe Sluis Breskens (€80.000). De schade wordt verhaald.

-Monitoring Perkpolder: Voor het uitvoeren van het eigen monitoringsonderzoek, zoals gevraagd door het bestuur van het waterschap, naar de werking     en het effect van het kwelscherm op oppervlaktewaterkwaliteit wordt een overschrijding verwacht (€100.000).

- Met de gemeente Tholen is afgesproken dat het waterschap bijdraagt aan de aanpassing van de rolbrug in de haven van Tholen (€160.000).

- Hogere onderhoudskosten glooiing/kreukelberm Molenpolder (€87.000).

- De collectiviteitsbijdrage aan het Rijk voor het HWBP blijkt hoger te worden (€100.000).

Externe opbrengsten:

De externe opbrengsten zijn 80.000 hoger. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de kosten voor herstel schadevaring aan Nieuwe Sluis in Breskens welke worden verhaald. De aansprakelijkheidstelling is in voorbereiding (€80.000).

Risico’s en ontwikkelingen:

Bij Nummer Eén (gemeente Sluis) heeft afschuiving van het voorland plaatsgevonden. Dit is geen calamiteit, maar wordt gelet op urgentie wel met voorrang opgepakt. Risico's en maatregelen worden in beeld gebracht.

Personeelslasten:

Het voordeel op de personeelslasten van Waterkeringen is ontstaan doordat formatieruimte niet direct weer opgevuld kon worden. Een gedeelte van het vrijgekomen geld is gebruikt voor inhuurkrachten om het werk zo goed mogelijk door gang te laten vinden.

Ontwikkelingen en risico's personeelslasten

- Prestaties versus capaciteit; Het al langere tijd doorschuiven  van projecten (zowel investeringen als exploitatie) en activiteiten naar daarop volgende jaren, zorgt inmiddels voor een overprogrammering ten opzichte van de beschikbare formatie (deze laatste groeit immers niet mee). Dit in combinatie met nieuwe taken voor het waterschap, zorgt ervoor dat er een risico is dat er onvoldoende kennis en competenties geleverd kunnen worden voor de te behalen prestaties.

- Arbeidsmarkt; Het tekort aan personeel neemt in veel sectoren toe. Ook bij het waterschap hebben we in toenemende mate te maken met niet of zeer moeilijk vervulbare vacatures. Dit leidt tot gaten in de formatie en dus tot knelpunten vanwege verminderde beschikbare kennis en capaciteit.

- Externe ontwikkelingen; Wensen en eisen vanuit onze externe omgeving zorgen voor een toename van werkzaamheden. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan eisen op het gebied van milieuwetgeving, plantoetsing en verwachtingen over de betrokkenheid en inzet van het waterschap bij allerlei maatschappelijke thema’s en projecten. Doordat de formatie niet mee groeit, kan niet aan alle prestaties en externe wensen voldaan worden.

- Competenties; We bevinden ons in een transitie veroorzaakt door maatschappelijke ontwikkelingen (Omgevingswet, etc.) die andere competenties vereist dan we vanouds gewend zijn. Medewerkers moeten zich ontwikkelen, wat tijd kost. De tijd gaat ten koste van de noodzakelijke tijd voor het behalen van de prestaties.

- Netto besteedbare uren; Door toename van personele regelingen, neemt de hoeveelheid netto besteedbare uren per medewerker af. Denk hierbij aan regelingen voor ouderschapsverlof, IKB en de inzet van het PBB-budget voor vitaliteitsverlof.

Rente en afschrijving:

Ten opzichte van de monitor van mei is er nu rekening gehouden met de bestedingen in het lopend jaar, waardoor dit programma meer rente toegerekend krijgt.

Afwijkingen waarover besluitvorming door de AV dient plaats te vinden:

-

Investeringen Programma Waterkeringen

Begroting Prognose Besteed
Bruto € 5.609.000 € 8.750.623
Netto € 1.043.000 € 5.259.851 € 4.523.000

Toelichting investeringen programma Waterkeringen

Algemeen:

Alle nieuwe investeringsprojecten worden conform het 'nieuwe' (lees geoptimaliseerde) proces 'project realiseren' (en daarmee op een projectmatige manier) opgepakt. Voor de HWBP-projecten is het HWBP-proces van toepassing maar kent diverse overeenkomsten met ons eigen proces. Twee IPM-teams (Integraal Project Management) zijn nu bezig met de voorbereiding van 2 HWBP-projecten (Hansweert en Sint Annaland). Een derde team is in oprichting om aan de slag te gaan met de volgende nieuwe HWBP-projecten. De primaire IPM-rollen zijn vrij recent ingevuld voor dit team. Aandachtspunt is om de benodigde adviseursrollen (7,5 fte in 2022) binnen de IPM-teams tijdig en voldoende ingevuld te krijgen. Ook binnen dit programma en diverse projecten speelt het grondaankoopproces een belangrijke rol.

Bij de vorige bestuursmonitor heeft de AV ingestemd met het extra benodigde krediet voor HWBP Hansweert als gevolg van van vertraging in de planstudiefase en de impact hiervan op de capaciteit/uren (IPM-team/bouwteam en extra uitbestedingen). Met het verlenen van dit extra AV-krediet is er sprake van een hogere bestedingsprognose van het investeringsvolume dan was begroot over 2021.

Verklaringen voor de overschrijding zijn kosten die deels niet subsidiabel zijn en  een deel vooruit te ontvangen subsidie dat bij de jaarrekening op het project geboekt zal worden.

Ontwikkelingen, risico's en kansen

Ontwikkelingen

Op termijn krijgen we te maken met groot onderhoud (o.a. stalen damwanden en afsluitbare kunstwerken). Het is belangrijk om tijdig de omvang en de scope helder te hebben zodat er vroegtijdig  begonnen kan worden met deze projecten.

Risico's

Binnen project PRJ1013H (HWBP Hansweert) spelen met name de volgende risico's een belangrijke rol :

- Optimalisatie dijkontwerp leidt tot aanpassing huidig ontwerp en planproducten

- Grondverwerving verloopt niet minnelijk

- Beroepen en bezwaren op planproducten

 - Overschrijding hergebruiksnormen PFAS

- Kabels en leidingen niet tijdig verlegd.

Om deze risico's nog beter te kunnen beheersen wordt in de (opgestarte) realisatiefase gebruik gemaakt van de zogenaamde 'realisatievoorbereiding'. Gedurende deze (tussen)fase worden voor de genoemde risico's de beheersmaatregelen geoptimaliseerd en/of uitgevoerd om de risico's tijdens de uitvoering zo veel mogelijk te beperken en hierdoor bij start uitvoering goed in 'control' te zijn. Voor deze (tussen)fase is/wordt een zogenaamd overbruggingskrediet aangevraagd bij de AV.

Kansen

De eerste effecten worden zichtbaar en merkbaar als het gaat om het procesgestuurd en projectmatig werken. Bij de aanlegvoorzieningen Veerse Meer is tijd gewonnen door veel eerder te starten met het project waardoor (meer) tijd ontstaat om het project goed voor te bereiden.

Afwijkingen in krediet en/of planning waarover besluitvorming door de AV dient plaats te vinden:

PRJ1513 Muur van Altena: Het krediet verhogen van € 1.600.000/ € 985.000 bruto/netto naar € 2.016.000/€ 1.401.000 bruto/netto. Op basis van de raming behorend bij het begrotingsplan blijkt dat er een tekort is aan uitvoeringskrediet van € 416.000. De twee belangrijkste oorzaken zijn dat sinds de laatste opname (begin 2019) er nieuwe schades zijn ontdekt en dat in de raming die als basis heeft gediend voor de subsidieaanvraag en de begroting/meerjarenraming geen rekening is gehouden met voorbereidingskosten (zoals onderzoeken en inzet/uren eigen medewerkers). Aan de AV wordt verzocht om een aanvullend uitvoeringskrediet ad € 416.000 via de bestuursmonitor september 2021, ter beschikking te stellen. Een wijziging van het maximale subsidiebedrag (€ 615.000) is niet mogelijk. De gunning van het project zal plaats vinden nadat de Algemene Vergadering met het aanvullend krediet heeft ingestemd.

 

Prestatieboom Waterveiligheid

Strategisch effect Waterveiligheid

Wat willen we bereiken?

Waterveiligheid

Mensen en economische waarden zijn beschermd volgens de wettelijke normen. We beperken de risico’s op een overstroming zoveel mogelijk. Nu en in de toekomst.

Tactische doelstellingen Waterveiligheid

Wat willen we bereiken?

Primaire keringen op orde brengen

Voor het waterschap is en blijft de waterveiligheid prioriteit nummer 1.

Eind 2022 zijn alle primaire waterkeringen voorzien van een veiligheidsoordeel op basis van de nieuwe wettelijke veiligheidsnorm.

We zorgen ervoor dat in 2050 alle primaire waterkeringen en kunstwerken aan de wettelijke norm voldoen.

We hebben er aandacht voor dat de toekomstige waterveiligheidsopgave betaalbaar blijft voor de Zeeuw. Het nationale belang van waterveiligheid vraagt om een eerlijke verdeling van de kosten over de inwoners van Nederland.

We zetten de strategische samenwerking in de Projectorganisatie Waterveiligheid (POW) voort en werken aan het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) samen met andere waterschappen en Rijkswaterstaat.

 

G
424 km primaire waterkeringen, inclusief kunstwerken, is beoordeeld o.b.v. de wettelijke veiligheidsnormering (%)

In 2050 moeten alle primaire waterkeringen aan de wettelijke normen voldoen. Om dit te halen moeten eind 2022 alle primaire waterkeringen, inclusief de kunstwerken beoordeeld zijn op basis van het wettelijke beoordelingsinstrumentarium.

Opmerking monitor:

Prioriteit wordt gegeven aan de dijkvakken aan de noordoever van de Westerschelde (strengste normering). In deze verslagperiode zijn wederom beoordelingen van en aantal normtrajecten ingediend bij ILT en goedgekeurd door het DB. Periodiek wordt intern (DB) en extern (Unie van Waterschappen) gerapporteerd over de voortgang. Periodiek worden accountgesprekken gevoerd met de ILT. De planning is dat dit jaar de mijlpaal van 60% wordt gehaald. Het einddoel (100% gereed medio 2022) is nog steeds in beeld maar dan moet er geen enkele tegenslag optreden. De formatie is op orde gebracht en er wordt risicogestuurd gewerkt (risicodossier is aanwezig en wordt periodiek geactualiseerd).

Periode Doelstelling 31-12 Realisatie mei Realisatie september Realisatie vorig jaar
2021 60 35 45 27

Zo gaan we dat doen

Primaire keringen in stand houden

We voldoen aan het wettelijk kader zorgplicht en daarmee zijn we aantoonbaar continu in control op onze kerntaak waterveiligheid.

G
De organisatie voldoet aan de inrichtingseisen van de Zorgplicht op de primaire waterkeringen (%)

Het waterschap is verplicht alle primaire waterkeringen in goede staat van onderhoud te brengen en te houden. De eisen die hier aan worden gesteld komen tot uiting in de Zorgplicht op de primaire waterkeringen. Onze ambitie is om eind 2021 te voldoen aan het wettelijk kader Zorgplicht. Daarmee zijn we aantoonbaar in control op onze kerntaak waterveiligheid.

Opmerking monitor:

Er is wederom enige voortgang geboekt ten opzicht van de vorige Bestuursmonitor. Desondanks blijft de voortgang enigszins achter ten opzichte van de doelstellingen uit de Strategienota 2019-2023. De risico’s van het niet of onvoldoende op orde hebben van de gegevens zijn nog steeds aanwezig. Met de implementatie van het beleid informatievoorziening is nog niet gestart. Het is een grote opgave wat vele processen in de organisatie raakt. Hierbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan het werken in processen en een goede verankering in de organisatie.

Periode Doelstelling 31-12 Realisatie mei Realisatie september Realisatie vorig jaar
2021 100 64 70 64

De organisatie voldoet aan de uitvoeringseisen van de Zorgplicht op de primaire waterkeringen (%)

Het waterschap is verplicht alle primaire waterkeringen in goede staat van onderhoud te brengen en te houden. De eisen die hier aan worden gesteld komen tot uiting in de Zorgplicht op de primaire waterkeringen. Onze ambitie is om eind 2021 te voldoen aan het wettelijk kader Zorgplicht. Daarmee zijn we aantoonbaar in control op onze kerntaak waterveiligheid.

Opmerking monitor:

Er is wederom enige voortgang geboekt ten opzicht van de vorige Bestuursmonitor. Desondanks blijft de voortgang enigszins achter ten opzichte van de doelstellingen uit de Strategienota 2019-2023. De risico’s van het niet of onvoldoende op orde hebben van de gegevens zijn nog steeds aanwezig. Met de implementatie van het beleid informatievoorziening is nog niet gestart. Het is een grote opgave wat vele processen in de organisatie raakt. Hierbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan het werken in processen en een goede verankering in de organisatie.

Periode Doelstelling 31-12 Realisatie mei Realisatie september Realisatie vorig jaar
2021 100 55 60 50

Regionale waterkeringen en noodvoorzieningen op orde brengen/houden

We leveren actieve inbreng voor de herziening van de normen voor het stelsel voor de regionale waterkeringen, zodat de Provincie Zeeland in 2020 de normen kan vaststellen.

We starten met het inspecteren van de regionale keringen en brengen in beeld wat nodig is om aan de nieuwe normen te voldoen.

R
560 km regionale waterkeringen, inclusief kunstwerken, is beoordeeld o.b.v. de nieuwe provinciale veiligheidsnormering (%)

De doelstelling is dat in 2050 de regionale waterkeringen en kunstwerken aan de nieuwe normen voldoen. Er geldt nog geen wettelijke Zorgplicht op de regionale keringen. Het is wel voorzien dat de verplichting er op termijn zal komen. Na de implementatie van de zorgplicht primaire waterkeringen zal daarom een start worden gemaakt met de implementatie van de zorgplicht op de regionale keringen.

Onderstaande prestatie heeft een Rood stoplicht

Met de provincie is afgesproken dat de toetsing van de regionale waterkeringen na de WBI-toetsing van de primaire waterkeringen wordt opgepakt. De ontwikkeling van de toetsingsmethode vindt vooraf in overleg met de provincie plaats conform het waterbeheerprogramma in 2023.

Periode Doelstelling 31-12 Realisatie mei Realisatie september Realisatie vorig jaar
2021 5 0 0 0

Prestatieboom Omgeving

Strategisch effect Omgeving

Wat willen we bereiken?

Omgeving

Waterkeringen zijn beeldbepalend in het Zeeuwse landschap. Ze bieden kansen voor recreatie, natuur en economie. Maar dit mag niet ten koste gaan van waterveiligheid.

Tactische doelstellingen Omgeving

Wat willen we bereiken?

Omgeving

(Recreatief) medegebruik van onze waterkeringen en de service die we daarvoor leveren mogen niet ten koste gaan van (onze inzet voor) waterveiligheid.

In het gebied blijven we duidelijk en tijdig ruimte reserveren voor toekomstige versterkingen.

We zetten in op het voortzetten van het samenwerkingsconvenant voor het Veerse Meer. Onze focus ligt op het in stand houden van de huidige voorzieningen.

Zo gaan we dat doen