3. Exploitatie- jaarprognose 2026

Bij het programma Waterkeringen is de afwijking van de geprognotiseerde lasten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-. 

Bij het programma Waterkeringen is de afwijking van de geprognotiseerde baten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-. 

Bij het programma Waterkeringen zijn de voorziene onttrekkingen en stortingen conform begroting.

Bij het programma Watersystemen is de afwijking van de geprognotiseerde lasten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-. 

• De voorbereiding van 2 baggerprojecten wordt naar voren gehaald en worden 2 baggerprojecten zijn toegevoegd aan het beheerplan baggeren grote wateren. Voor de voorbereiding in 2026 is een bedrag benodigd van € 463.000,- welke wordt onttrokken uit de hiervoor gevormde bestemmingsreserve Baggeren Grote Wateren. Het betreft de baggerprojecten Kustlicht, Oeverherstel Westvest Goes, Veerse en Vlissingse watergang en Baggeren Nieuwlandse kreek Breskens. Vanaf 2025 zijn de nieuwe verantwoordingsvoorschriften voor de waterschappen van toepassing. Onderhoudsmatige werkzaamheden zoals het baggeren van grote wateren dienen te worden verantwoord in de exploitatie. Voorheen werden deze kosten als investering geactiveerd. Vanaf 2025 is hiervoor een reserve gevormd en wordt deze jaarlijks aangevuld. 
• Restauratie gemaal De Piet € 195.000,- via onttrekking bestemmingsreserve Cultuurhistorische Duikers en Sluizen. 

Bij het programma Watersystemen is de afwijking van de geprognotiseerde baten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-. 

• Onttrekking bestemmingsreserve Baggeren grote wateren € 463.000,- voor de projecten Baggeren Kustlicht, Oeverherstel Westvest Goes, Baggeren Veerse en Vlissingse watergang en Baggeren Nieuwlandse kreek Breskens;
• Onttrekking bestemmingsreserve Cultuurhistorische Duikers en Sluizen € 195.000,- voor restauratie gemaal De Piet.

• Onderhoud wegverhardingen (prognose € 1.400.000,- lager)
  Als gevolg van de brokerwijziging eind 2025 is het niet gelukt om tijdig een projectleider aan te stellen. Hierdoor was het niet meer mogelijk om de aanbesteding begin 2026 tijdig op de markt te zetten. Voor dit bestek was in de begroting 2026 € 1.400.000,- aan exploitatiebudget opgenomen. Voorgesteld wordt dit budget via een bestemmingsreserve uitgesteld werk door te schuiven naar 2027, waarbij de insteek is dat in 2027 een gecombineerd bestek voor 2026 en 2027 wordt uitgevoerd. Daarbij dient blijvend rekening te worden gehouden met het risico inzake kostenstijgingen als gevolg van onzekerheden in de brandstofprijzen. Deze kunnen waar mogelijk doorwerken in de onderhoudsbestekken voor onder meer dek- en slijtlagen en ons groenbeheer.

Bij het programma Wegen is de afwijking van de geprognotiseerde baten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-.

Bij het programma Wegen zijn de voorziene onttrekkingen en stortingen conform begroting.

Bij het programma Afvalwaterketen is de afwijking van de geprognotiseerde lasten niet hoger dan de rapportagegrens van € 200.000,-. 

Bij de uitvoering van een aantal werkzaamheden is sprake van (verwachte) hogere externe kosten. In de loop van 2026 zal gekeken worden of dit binnen de totale programmakosten kan worden opgevangen. Hieronder de mogelijke grote afwijkingen en mogelijke risico's in de externe kosten.

Zuiveringen
In het kader van het voldoen aan de lozingsnormen op de zuivering rwzi Willem Annapolder wordt vanaf 2026 de huur van zuurstofdoseerunit voorzien. De doseerunit is noodzakelijk voor het verwerken van de piekaanvoer tijdens regenweer. Dit is een proef van €100.000,- in 2026 om te voldoen aan de lozingsnormen. Aan de hand van de uitkomsten van de proef wordt een definitief besluit genomen hoe hier op de korte termijn mee om te gaan.  

Om te kunnen voldoen aan de lozingseisen op de zuivering Terneuzen neemt de dosering van een koolstofbron toe. De hiervoor verwachte extra kosten zijn € 300.000,- per jaar. 

Indexatie overeenkomst MBR-installatie bleek vorig jaar hoger dan begroot. Dit zal mogelijk ook zo zijn voor 2026 en verder.

Slibverwerking
Uit de begroting 2026 en facturatie 2026 SNB blijkt dat onze begroting niet voldoende zal zijn. Bij het opstellen van de begroting is deze mogelijke ontwikkeling aangegeven als risico. De 1e kwartaalrapportage 2026 SNB resulteert in een mogelijke overschrijding van € 265.000,-.  

Stijgende trend zichtbaar in het aantal leidingbreuken
In 2026 hebben zich binnen regio Oost reeds drie leidingbreuken voorgedaan in het 1e kwartaal 2026. Deze ontwikkelingen brengen aanzienlijke kosten met zich mee. Op dit moment is nog onvoldoende inzichtelijk of deze kostenontwikkeling aanleiding geeft tot een bijstelling van de financiële monitor. Dit risico wordt de komende periode nadrukkelijk gevolgd, waarbij op basis van verdere ontwikkelingen en kosteninzichten zal worden beoordeeld of bijsturing noodzakelijk is.

Elektriciteit
De prognoses van begin maart 2026 voor het programma Afvalwaterketen zijn € 247.000,- lager dan begroot doordat de netwerkkosten in 2026 lager uitvallen dan vorig jaar begroot. De eerste maanden van het jaar laten qua verbruik nog geen grote afwijkingen zien. In de tweede monitor zal de te verwachten afwijking op de begroting 2026 in de prognoses verwerkt worden.

Bij het programma Afvalwaterketen is de afwijking van de geprognotiseerde baten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-.

-

Terugstorten onttrekking 2026 assetmanagement onderdeel data op orde
De reserve assetmanagement voor data op orde AWK ad € 107.000,- met een begrote onttrekking van € 107.000,- in 2026 zal doorschuiven naar 2027. In 2026 zal de invulling plaatsvinden maar wordt dekking gevonden in de personeelslasten door het later vervullen van openstaande vacatures. De werkzaamheden zijn dus verschoven van 2025/2026 naar 2026/2027.  

Bij het programma Bestuur en Organisatie is de afwijking van de geprognotiseerde lasten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-. 

Er zijn momenteel diverse kostenstijgingen in beeld die bij de begroting 2026 nog niet voorzien waren. Aangezien de ervaring van de afgelopen jaren leert dat gaandeweg het jaar ook voordelen optreden, wordt de komende maanden bekeken of de nadelen die hieruit voortvloeien kunnen worden opgevangen binnen de begroting van het programma Bestuur & Organisatie.

• Externe projectleiding voor de totstandkoming van het nieuwe Waterschapsbeheerprogramma 2028-2033 blijkt nodig, maar was niet begroot (€ 129.000,- N)
• Kosten voor het onderzoek naar de wegenheffing waren niet begroot (€ 39.000,- N)
• De kosten voor de verzekeringen vallen circa € 110.000,- hoger uit dan verwacht. Als gevolg van de gestegen loonsom en instroom in de WIA is er een hogere verzekeringspremie. Daarnaast zijn de kosten voor de aansprakelijkheidsverzekering gestegen als gevolg van hogere belastinginkomsten
• Kosten voor Financiën en het nieuwe financieel systeem zijn hoger dan verwacht in verband met extra kosten voor de inrichting en implementatie van het systeem, accountantskosten voor extra werk bij de jaarrekeningcontrole en migratie naar het nieuwe systeem en ondersteuning bij het financieel beheer (€ 355.000,- N).
• Huur van de parkeerterreinen op de Veerse Gatdam van het Rijksvastgoedbedrijf was niet begroot (€ 220.000,- N), tegenover deze kosten staan hogere verhuuropbrengsten aan twee Zeeuwse gemeenten.
• Het aantal taxaties valt naar verwachting hoger uit (€ 100.000,- N), hier tegenover staan hogere inkomsten uit pacht en grondverkoop.
• Verhoging van facturen vanuit het ministerie van BZK (€ 96.000,- N) voor het Nationaal Handelsregister, de Generieke Digitale Infrastructuur en de Omgevingswet.
• Er worden meer bedrijfsauto's ingezet voor de wegentaak, onder meer ten behoeve van de inzet van participatiemedewerkers (€ 47.000,- N).
• Voor kantoor Middelburg blijkt niet-voorzien onderhoud nodig aan de vermogensschakelaars en gevelliften (€ 70.000,- N). De kosten van de reparatie of vervanging van de defecte motor van de luchtbehandelingskast worden momenteel onderzocht. 
• Er blijken extra landmeetkundige diensten nodig om het diepteprofiel van de waterlopen in beeld te brengen (€ 60.000,- N).
• Vorig jaar heeft de peilboot schadegevaren aan de meetapparatuur (€ 50.000,- N). De schade is gedeclareerd bij de verzekeraar maar afhandeling kan tot 2 jaar duren. 
• Kosten voor inhuur t.b.v. de implementatie van assetmanagement worden dit jaar verantwoord bij het programma Wegen.
• Voor de implementatie van het nieuwe financieel systeem wordt extra personeel ingehuurd, de extra kosten worden gecompenseerd door voordelen van openstaande vacatures binnen het programma.

Ontwikkelingen en onzekerheden

• Prijsstijgingen als gevolg van onrust in het Midden-Oosten: De internationale spanningen in het Midden-Oosten leiden tot hogere energie- en brandstofprijzen en mogelijk schaarste van producten waarvan olie een grondstof is. Omdat we energieprijzen voor langere tijd hebben vastgelegd zal de directe impact op de energiekosten in 2026 beperkt zijn. Desondanks kunnen de huidige ontwikkelingen financiële impact hebben op het waterschap, omdat ze ook doorwerken in de kosten van producten en diensten. Hier zijn vooralsnog geen extra kosten voor begroot, wel is dit als belangrijk risico opgenomen in de risicoparagraaf en wordt weerstandsvermogen aangehouden om eventuele effecten te kunnen opvangen vanuit de reserves. Landelijk zijn de brandstofprijzen aan de pomp sinds het opstellen van de begroting 2026 met circa 40% gestegen.
• Kosten voor softwarelicenties stijgen. De index die in softwarecontracten wordt gebruikt is doorgaans hoger dan de gemiddelde inflatie-index. Daarnaast neemt het aantal licenties toe. Dit komt vooral doordat we steeds meer koppelingen en extra functionaliteiten gebruiken binnen onze organisatie. Denk hierbij aan nieuwe apps, integraties en mogelijkheden die ons werk makkelijker en slimmer maken. Een andere factor is de personele groei in de organisatie, het tempo daarvan bepaalt hoeveel extra licenties in 2026 nodig zijn.
• De bezetting voor inkoop en aanbesteding is krap ten opzichte van de grote opgave dit jaar. Mogelijk leidt dit tot de inkoop van meer externe diensten. Om te zorgen dat de contractdata in het nieuwe financieel systeem komt (wat een verbetering is ten opzichte van het oude systeem) en het op juiste wijze in kaart brengen van de spend (conform de aanbevelingen van de accountant) om te voldoen aan de rechtmatigheid worden extra kosten gemaakt. 
• Een lopend omvangrijk WOO-verzoek en een openstaande privaatrechtelijke zaak kunnen mogelijk tot een overschrijding van het juridische budget leiden.

Bij het programma Bestuur en Organisatie is de afwijking van de geprognotiseerde baten lager dan de rapportagegrens van € 200.000,-. De komende maanden worden de ontwikkelingen op dit gebied nauwgezet gevolgd, waarbij de kans reëel is dat in de septembermonitor de prognose van de baten naar boven zal worden bijgesteld als gevolg van de volgende positieve ontwikkelingen:

• Baten pacht-, jacht- en visrecht: de laatste analyse laat een stijging zien in de te verwachten inkomsten van (€ 100.000,- V).
• Op basis van de huidige stand van zaken ten opzichte van voorgaande jaren, zijn hogere baten uit grondverkoop te verwachten (€ 200.000,- V).
• Opbrengsten onderverhuur parkeerterreinen Veerse Gatdam (€ 231.000,- V). Hier tegenover staan niet-begrote kosten voor huur.

Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

De totale (belasting)opbrengsten en overige opbrengsten zijn € 1,067 miljoen hoger dan begroot.

Belastingopbrengsten
Op basis van de rapportage van Sabewa Zeeland valt de totale prognoses van de belastingopbrengsten € 600.000,- lager uit dan begroot. Deze is nog niet in de prognoses verwerkt omdat de verschillen klein zijn ten opzichte van de totale begrote belastingopbrengst van € 140 miljoen. Daarnaast worden er nog diverse aanslagen opgelegd. De verschillen betreffen grotendeels de categorieën gebouwd en zuiveringsheffing. Een prognoses die aansluit bij de begroting 2026 lag ook in de verwachting gezien de keuze voor een scherpere raming van de eenheden in de begroting 2026.

Hogere dividendopbrengst € 1,067 miljoen
De uitkering van het dividend over boekjaar 2025 is in de aandeelhoudersvergadering van de NWB op 16 april 2026 vastgesteld op € 4,067 miljoen. In de begroting was rekening gehouden met € 3,0 miljoen. De meeropbrengst van € 1,067 miljoen wordt toegevoegd aan de algemene reserve watersysteembeheer.