2. Jaarverslag

Per programma wordt in paragraaf 2.1.1 tot en met 2.1.6 een toelichting gegeven op de prestaties, de externe kosten en opbrengsten, de personeelskosten, de kapitaallasten (rente en afschrijving). 

In Nederland bepaalt de Waterwet dat waterkeringen – dijken, dammen, stuwen en duinen – moeten voldoen aan strenge veiligheidsnormen. Deze wet is er sinds 2009 en zorgt ervoor dat we de waterveiligheid regelmatig toetsen en waar nodig verbeteren. Onder andere door toenemende dreiging van klimaatverandering, zijn in 2017 aangescherpte veiligheidseisen ingevoerd. Dit betekent dat waterschappen dijken moeten aanpassen om aan deze nieuwe eisen te voldoen en om te zorgen voor blijvende waterveiligheid voor onze inwoners. Waterschap Scheldestromen beheert en inspecteert dagelijks ruim 425 kilometer aan Zeeuwse dijken en duinen. Tot 2050 versterken we 114 kilometer aan Zeeuwse kustlijn binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).

In 2025 hebben we in brede zin voortgang geboekt op onze inzet voor waterveiligheid in Zeeland. Voor het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) is een belangrijk resultaat dat alle gewenste trajecten voor de middellange termijn zijn opgenomen in de landelijke programmering. Daarmee ligt waterschap Scheldestromen op koers voor de versterkingsopgave tot 2050. Daarnaast is gestart met de tweede landelijke beoordelingsronde (LBO-2) voor de primaire waterkeringen. Deze wettelijke beoordeling moet voor 1 januari 2035 zijn afgerond. Op het gebied van zorgplicht hebben we duidelijke stappen gezet in de verdere professionalisering van onze werkwijze. De jaarlijkse Waterveiligheidsrapportage is opgesteld en de nieuwe toezichtstrategie van ILT is toegepast. Risico gestuurd assetmanagement is in ontwikkeling, ondersteund door verbeteringen in onze informatievoorziening en gegevenskwaliteit. Het Beheerplan Waterkeringen is conform planning verder uitgewerkt en ligt op schema voor afronding eind 2026. Het plan geeft steeds scherper inzicht en kaders voor toekomstbestendige beheerafwegingen. Daarnaast hebben we actief deelgenomen aan regionale en landelijke initiatieven, waaronder het gebiedsoverleg Zuidwestelijke Delta en de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland. Deze samenwerking versterkt onze kennis en draagt bij aan goed afgestemde keuzes in waterveiligheid en klimaatadaptatie. Ook hebben we veel plannen van derden beoordeeld en initiatiefnemers begeleid bij ontwikkelingen die raken aan onze waterkeringen. Hierbij zijn onze technische adviezen en beleidskaders richtinggevend geweest. Voor het Veerse Meer is uitvoering gegeven aan het convenant 2024–2033 en is gestart met het opstellen van het businessplan met alle convenantpartners. Op het gebied van recreatief medegebruik zijn stappen gezet richting het actualiseren van afspraken met gemeenten, waaronder de uitwerking van het plan van aanpak. Tot slot hebben we inspanningen geleverd om in te spelen op landelijke en Europese ontwikkelingen, en actief deelgenomen aan de ontwikkelingen rondom de herijking van het HWBP en de implementatie van de Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s. Deze ontwikkelingen worden actief gevolgd en betrokken bij onze strategische planning. Eén onderdeel daarvan is de uitwerking van de waterveiligheidsfilosofie die in 2026 zal worden afgerond. 

Waterveiligheid

• We boeken jaarlijks vooruitgang op de prestatie-indicator inrichting- en uitvoeringseisen wettelijke zorgplicht primaire waterkeringen (wordt meetbaar gemaakt in de jaarlijkse waterveiligheidsrapportage).
• We lopen op schema om de doelstelling van het HWBP voor 2050 te halen zodat alle waterkeringen en kunstwerken binnen het areaal aan de norm voldoen zoals gesteld in de Waterwet (meetbaar in jaarlijkse rapportage herijking programmering HWBP). 

• Jaarlijkse vooruitgang zorgplicht
  

  Samenvattend kan worden gesteld dat het waterschap de zorgplicht voor de waterkeringen op deskundige wijze uitvoert. De organisatie boekt aantoonbare vooruitgang in het realiseren van de ambities en blijft gericht werken aan verdere verbetering. Het jaar 2025 laat zien dat de organisatie zich verschuift van inrichting en voorbereiding naar concrete uitvoering en borging van juridisch beheer, informatiemanagement, assetmanagement, vergunningverlening, toezicht en handhaving en calamiteitenzorg, met een duidelijke focus op risicogericht werken en operationele effectiviteit.

• Doelstelling HWBP 2050
  In 2025 zijn stappen gezet om de doelstelling van het HWBP voor 2050 te halen. Meerdere projecten zijn op het programma gekomen, waarbij voor alle fasen subsidie is voorzien. Landelijk wordt gewerkt aan een lange termijn planning om te zorgen dat we als alliantie de deadline halen. Binnen Scheldestromen lopen op dit moment meerdere projecten. Aandachtspunt blijft de personele capaciteit, al zijn ook daar de nodige stappen in gezet. 

De netto kosten voor het programma Waterkeringen over 2025 zijn € 1.200.000,- lager ten opzichte van de begroting 2025 inclusief wijzigingen. Deze daling wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 1.187.000,- en hogere baten van € 13.000,-. De belangrijkste wijzigingen betreffen:

Lasten:

De lasten binnen het programma Waterkeringen vallen ten opzichte van de begroting op totaalniveau € 1.187.000,- lager uit. Bij de externe kosten zijn de lasten € 482.000,- lager dan begroot,  de personeelslasten zijn € 414.000,- lager dan begroot en de kapitaallasten zijn € 291.000,- lager dan begroot. Hieronder een toelichting op de grootste afwijkingen.

• € 250.000,- hogere lasten voor veiligheidstoetsing. Er zijn extra onderzoeken uitgevoerd als voorbereiding op de nog op te starten HWBP-projecten en er zijn kosten gemaakt voor het doorontwikkelen van het softwarepakket Zeekoe wat gebruikt wordt voor dieptemetingen.
• € 116.000,- hogere lasten voor het maaien van waterkeringen. In 2025 is het raamcontract voor het maaien van waterkeringen en wegbermen opnieuw aanbesteed met hogere tarieven tot gevolg. Daarnaast is de onderhoudsmethode gewijzigd door de nieuwe gedragscode soortenbescherming, met meer extensief maaien en afvoeren van maaisel.
• € 500.000,- lagere lasten voor onderhoud kunstwerken in primaire en regionale waterkeringen. Als gevolg van het tijdelijk vacant zijn van de functie maintenance engineer is er minder onderhoud uitgevoerd dan begroot was. 
• € 285.000,- lagere lasten onderhoud waterkeringen. De lagere lasten hebben diverse oorzaken, werkzaamheden zijn efficiënter uitgevoerd, door het ontbreken van definitieve beleidskaders zijn werkzaamheden aan regionale waterkeringen doorgeschoven naar 2026 en na inspecties is gebleken dat er minder onderhoud en reparaties nodig waren aan de glooiingen.
• € 65.000,- lagere lasten voor calamiteitenplannen. Er was in 2025 geen noodzaak voor externe adviezen of evaluaties waardoor het budget hiervoor niet is gebruikt. 
• € 414.000,- lagere personeelslasten als gevolg van openstaande vacatures en een lagere urenverantwoording op het programma dan begroot door ondersteunende teams zoals de centrale werkplaats, vergunningverlening en het team calamiteitenzorg.
• € 291.000,- lagere kapitaallasten door voornamelijk lagere rentelasten. Voor de voorfinanciering van project HWBP Hansweert waren ook rentelasten begroot maar deze zijn bij de 4e begrotingswijziging al naar beneden bijgesteld.

Baten:

De externe opbrengsten die in de begroting zijn opgenomen bestaan voornamelijk uit bijdragen van de convenantpartners voor de exploitatie Veerse Meer. De opbrengsten vallen in totaal € 13.000,- hoger uit dan begroot. 

Reserves:

Er waren in 2025 geen wijzigingen in de stortingen en onttrekkingen van de reserves ten opzichte van de begroting 2025 inclusief wijzigingen.

Het programma Watersystemen omvat een breed pakket aan taken en verantwoordelijkheden voor beleid, beheer en onderhoud van oppervlakte- en grondwater en muskusrattenbestrijding. Onder invloed van Europese en landelijke wetgeving, klimaatverandering, opkomst van nieuwe stoffen, maar ook maatschappelijke thema’s als zoet water, werken we aan grote uitdagingen met als doel schoon en voldoende water. 

De grote en verantwoordelijke rol die we als waterschap hebben in het beheer en onderhoud van het watersysteem in de provincie hebben we in 2025 ingevuld. Het uitgangspunt dat er bij extreme neerslag geen verwijtbare schade is door overstroming vanuit de sloot is in het droge jaar 2025 gerealiseerd. Het maaiseizoen dat dit jaar eerder dan de verwachte 15 augustus gestart is, is volledig benut. Er is gewerkt volgens de Gedragscode bestendig beheer en onderhoud, waarbij ook een tussenevaluatie is gedaan.

Gezond Water
Het meest zichtbare onderhoud zoals baggeren en onderhoud aan de waterlopen heeft vooral in de tweede helft van het jaar plaats gevonden. En de voorbereiding en uitvoering van werkzaamheden zoals afgesproken binnen de programmering voor de Kader Richtlijn Water (KRW) lopen naast elkaar. Er zijn Natuurvriendelijke oevers aangelegd en de voorbereiding voor de resterende kilometers wordt opgepakt. Ook is er een aanvullend maatregelenpakket opgesteld voor het SGBP3 (2022-2027) en is er een start gemaakt met het opstellen van het SGBP4 (2028-2033). Het terugdringen van Emissies en de maatregelen die hiervoor bedacht zijn, zijn geprogrammeerd binnen de waterschapsprojecten en worden zowel gestimuleerd binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) als via het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW).

Voldoende water, passende peilen
De evaluatie van de huidige peilbesluiten wordt uitgevoerd, zodat we door de hele provincie een goed peilbeheer kunnen voeren. Cruciaal in het peilbeheer is goed onderhoud van onze stuwen en gemalen en afspraken over de betrouwbaarheid en beschikbaarheid hiervan. Assetmanagementbeleid is organisatiebreed opgepakt en vastgesteld en de onderhoudsplanningen worden meer toekomstgericht opgebouwd.

Het beheer en waar mogelijk vergroten van de zoetwatervoorraad is uitgevoerd. Onderzoek en meewerken aan pilots als bassins, zoet zoute stuwen, Interreg projecten in het gebied dragen hier aanzienlijk aan bij. De samenwerking met de provincie Zeeland en binnen de Zuid Westelijke Delta zijn hier helpend in.

Voldoende Water

• 95% van de geplande en begrote onderhoudswerkzaamheden van maaien en baggeren in het watersysteem zijn jaarlijks uitgevoerd.
• De vangstinspanning loopt gelijk op met de landelijke afspraken voor de muskus-rattenbestrijding, zowel in het midden van Zeeland als in de grensregio.

Schoon water

• In 2027 hebben we 38,2 kilometer natuurvriendelijke oevers aangelegd, waarmee voor 100% aan de KRW-opgave op dit punt is voldaan.
• In 2027 hebben we zes vispassages aangelegd waarmee 60% van ons beheergebied bereikbaar is voor vis, waarmee voor 100% aan de KRW-opgave op dit punt is voldaan.

• Onderhoudswerkzaamheden van maaien en baggeren in het watersysteem:
  In 2025 zijn 95% van de maaiwerkzaamheden en 96% van de reguliere baggerwerkzaamheden uitgevoerd. Resterende werkzaamheden worden het eerste kwartaal van 2026 uitgevoerd, waardoor de prestatie-indicator van 95% ruim gehaald wordt. 
  
  
• Vangstinspanning muskusratbestrijding:
  Zoals verwacht is de vangstinspanning is in 2025 met 25% gedaald. Het vangstresultaat is 2.976 vangsten in 2025 ten opzichte van 3.992 vangsten in 2024. Hiermee blijft de landelijke doelstelling 2034 van de nuloptie in Zeeland haalbaar.
  
  
• Aanleg natuurvriendelijke oevers:
  Van de geplande 38,2 km aan natuurvriendelijke oevers (NVO's) is inmiddels 18,7 km gerealiseerd. Daarnaast bevindt 15,3 km zich in voorbereiding of uitvoering. Voor de resterende meters is er intensief overleg tussen SBB, provincie Zeeland en het waterschap, de verwachting is op korte termijn overeenstemming te hebben over de resterende opgave.
  
  
• Aanleg vispassages:
  

  Tot en met 2027 is de realisatie van zes vispassages voorzien. Met de aanleg van deze voorzieningen wordt volledig invulling gegeven aan de opgave vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW) op dit onderdeel. De uitvoering verloopt conform planning. De vispassages maken onderdeel uit van de KRW-maatregelen zoals opgenomen in het Waterkwaliteitportaal. Voor deze maatregelen geldt een resultaatverplichting richting de provincie Zeeland en het Rijk.

  Van de zes geplande vispassages zijn inmiddels drie projecten succesvol opgeleverd, te weten de vispassage De Poel en Lovenpolder in 2024 en de vispassage bij Stuw Dreefken in 2025. Voor de resterende drie locaties — Borssele, De Luyster en Nieuwesluis — zijn de voorbereidende werkzaamheden gestart, waarbij deze volgens afspraak voor eind 2027 worden opgeleverd.

De netto kosten voor het programma Watersystemen over 2025 zijn € 422.000,- lager ten opzichte van de begroting 2025 inclusief wijzigingen. Deze daling wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 65.000,-, hogere baten van € 570.000,- en een lagere onttrekking uit de reserve van € 83.000,- ter dekking van de incidentele kosten. De belangrijkste wijzigingen betreffen:

Lasten: 

De lasten voor het programma overschrijden de begroting in totaal met € 65.000,- (0,2%). Hieronder een specificatie van de belangrijkste verschillen:

• € 1.136.000,- lagere lasten voor elektriciteit. Door de droogte is er minder uitgegeven aan elektriciteit.
• € 801.000,- hogere lasten voor het maaibestek. Het maaibestek is duurder geworden door de nieuwe aanbesteding van het nieuwe maaibestek 2025-2028. Ondanks de verandering van maaimethode boven de Westerschelde is dankzij het droge najaar meer werk uitgevoerd dan verwacht.
• € 378.000,- hogere baten voor BOB gefactureerde werkzaamheden gemeenten. Per 2025 worden de BOB werkzaamheden niet meer op basis van gemene rekening verrekend met de gemeenten maar op basis van facturatie. In de begroting 2025 zijn deze opbrengsten opgenomen in de lasten maar in de realisatie zijn de opbrengsten conform regelgeving opgenomen onder de baten. Hierdoor vindt er een verschuiving plaats tussen lasten en baten.
• € 180.000,- hogere kosten voor monitoring waterkwaliteit. De oorzaak zijn de hogere kosten van bemonsteringanalyses wegens het moeten voldoen aan KRW verplichtingen en de daarbij behorende strikte EU-biotanormen, wat inzet van externe expertise vereist.
• € 171.000,- lagere kosten voor het onderhoudsbestek. Ondanks het nauwkeurig begroten van werkzaamheden in de 9 werkgebieden gebeuren er altijd onverwachte zaken die acuut aandacht vragen of zorgen dat het beschikbare geld niet volledig wordt ingezet. Dit middelt zich uit over de werkgebieden.

Baten: 

De werkelijke baten overschrijden de begroting in totaal met € 570.000,-. Hieronder een specificatie van de belangrijkste verschillen:

• € 378.000,- hogere baten voor BOB gefactureerde werkzaamheden gemeenten. Per 2025 worden de BOB werkzaamheden niet meer op basis van gemene rekening verrekend met de gemeenten maar op basis van facturatie. In de begroting 2025 zijn deze opbrengsten opgenomen in de lasten maar in de realisatie zijn de opbrengsten conform regelgeving opgenomen onder de baten. Hierdoor vindt er een verschuiving plaats tussen lasten en baten.
• € 124.000,- hogere baten voor uitgevoerde werken voor derden. Op basis van de bestuursovereenkomst kunnen wij op verzoek werkzaamheden uitvoeren voor Rijkswaterstaat. Dit jaar zijn er werken uitgevoerd langs de A58, N57 en N59. Deze kosten zijn doorbelast aan Rijkswaterstaat.
• € 62.000,- hogere baten voor aanvoer afdeklaag Oostkade Sluiskil.

Reserves:

De onttrekking reserves is € 83.000,- lager dan begroot.

• De lengte van de wegbeplantingen langs onze wegen blijft minimaal gelijk aan 2023
• De inrichting van het hoofdwegennet komt overeen met de CROW richtlijnen en heeft een gemiddeld rapportcijfer van 6

• De lengte van de wegbeplantingen langs onze wegen blijft minimaal gelijk aan 2023
  In het seizoen 2025-2026 is er verdeeld over 19 locaties in totaal 1.800 meter aan beplanting bijgekomen. Onder andere door de extra aanplant van bomen in Oost-Zeeuws Vlaanderen. Deze aanplant draagt tegelijkertijd bij aan de versterking van leefgebieden voor vleermuizen. De doelstoelstelling is daarmee behaald.
  
  
• De inrichting van het hoofdwegennet komt overeen met de CROW richtlijnen en heeft een gemiddeld rapportcijfer van 6
  Door adviesbureau Antea Group is een vormtoets uitgevoerd om te bepalen of onze gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen type I aan de CROW-richtlijnen voldoen. Daarbij is in 2025 een uitvraag gedaan om de wegvakken te combineren tot gehele wegen (inclusief weglengte). Uitgaande van de nieuwe data scoren de gebiedsontsluitingswegen een 2,1 en de erftoegangswegen type I scoren een 5,9. Het gemiddelde totaal cijfer over beide type wegen bedraagt dan een 5,4. Toekomstig streven we naar de realisatie van deze PI.

De netto kosten voor het programma Wegen over 2025 zijn € 290.000,- lager ten opzichte van de begroting 2025 inclusief wijzigingen. Deze daling wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 256.000,-, hogere baten van € 128.000,- en € 94.000,- lagere onttrekking uit de reserves.

Lasten: 

De lasten binnen het programma Wegen vallen ten opzichte van de begroting op totaalniveau € 256.000,- lager uit. De oorzaak ligt voornamelijk in werkzaamheden die door slechte weersomstandigheden eind 2025 en/of capaciteit bij contractaannemers doorgeschoven zijn naar 2026. De personeels- en kapitaallasten zijn hoger dan begroot. Hieronder een toelichting op de grootste afwijkingen.

Baten:  

Reserves:

Onder het programma Afvalwaterketen vallen alle technische installaties die nodig zijn voor het afvoeren en zuiveren van afvalwater. Rioolwaterzuiveringsinstallaties, persleidingen, rioolgemalen maar ook data en (digitale)systemen om gegevens te verzamelen en deze installaties automatisch te kunnen besturen. Dit gebeurt volgens geldende wet- en regelgeving en is een dankbaar vakgebied voor nieuwe ontwikkelingen, innovaties en (circulair) (her)gebruik. Investeringen en onderhoud zijn noodzakelijk om deze installaties goed te laten functioneren.

Binnen het programma Afvalwaterketen is in 2025 blijvend gewerkt aan een robuust en toekomstbestendig systeem voor het transporteren, zuiveren en verwerken van afvalwater. De capaciteit van het systeem is op peil gehouden, waardoor ongeveer 52 miljoen m³ afvalwater verantwoord is afgevoerd en gezuiverd. Alle rioolwaterzuiveringen hebben het aangeboden afvalwater verwerkt en afgevoerd, waarbij aandacht is besteed aan risico gestuurd beheer en onderhoud. Op het gebied van zuivering is uitvoering gegeven aan de opgaven voor stikstof- en fosfaatverwijdering en is geanticipeerd op de vernieuwde Richtlijn Stedelijk Afvalwater. Er is deelgenomen aan landelijke onderzoeken, reststromen zijn doelmatig verwerkt, waaronder 24.500 ton slib via SNB, en er zijn stappen gezet richting circulariteit en grondstofterugwinning. Voor de reductie van lachgasemissies wordt deelgenomen aan het landelijke versnellingsprogramma, waarmee inzicht wordt verkregen in emissies en mogelijke reductiemaatregelen op onze zuiveringen. Hiermee wordt invulling gegeven aan de ambities rondom CO2-footprint verlaging. Op het gebied van ZZS en PFAS is onderzoek uitgevoerd in lijn met de landelijke aanpak. In overleg met de RUD wordt brononderzoek verkend om vervuiling bij de bron tegen te gaan. De samenwerking binnen SAZ+ met gemeenten en Evides is versterkt, gericht op een toekomstbestendige waterketen. De actualisatie van de Nota Rioleringen is in gang gezet, waarmee nieuwe kaders voor afstemming met gemeenten worden voorbereid. Ook zijn concrete projectstappen gezet, zoals de voorbereiding van de fosfaatrecyclingfabriek bij SNB (beoogde ingebruikname 2028) en de aansluitwerkzaamheden voor gemaal Waterzande op zuivering Kloosterzande. Ondanks het extreem droge jaar (508 mm neerslag t.o.v. gemiddeld 800 mm) is de continuïteit van transport en zuivering geborgd gebleven.

Schoon water

• De installaties voor het zuiveren van afvalwater functioneren naar behoren. We zorgen ervoor dat de totale zuiveringsprestatie (het rendement waarmee nutriënten en stoffen worden verwijderd op de zuivering) minimaal 80% is.
• We voldoen aan de nalevingsverplichting zoals opgenomen in de lozingsvergunningen voor het lozen van gezuiverd afvalwater. We streven een nalevingsverplichting van 98% na.
• We hebben een goed functionerend transportsysteem voor het transporteren van afvalwater vanaf het overnamepunt tot aan de zuiveringen. Nooduitlaten door het technisch falen van het systeem mogen niet voorkomen.

De afvalwaterketen is in verandering. De context van afvalwaterketen is in de afgelopen jaren sterk veranderd door veranderende wet- en regelgeving, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen zullen zich de komende jaren voortzetten als gevolg van Europees en Nederlands beleid. Dit alles heeft geleid tot een toename van het takenpakket voor de medewerkers werkzaam in de afvalwaterketen, en zal leiden tot verdere toename in de komende jaren. Voorbeelden hiervan zijn de invloed van het effluent op oppervlaktewater en daarmee onderhoud aan andersoortige en complexere installaties, toename in objecten, meer omgevingsgericht werken en ad hoc werkzaamheden zoals PFAS- en ZZS-bemonsteringen.
De haalbaarheid van de prestaties van afvalwaterketen staat als gevolg van deze ontwikkelingen onder druk. Hiervoor zijn en worden plannen opgesteld om de afdeling toekomstbestendig te maken: hierin wordt aangegeven waaraan gewerkt moet worden om te voldoen aan de prestatie-eisen en de risico's te verlagen. 
De rollen en verantwoordelijkheden vanuit de afdelingen Afvalwaterketen en Projecten bij investeringsprojecten worden verder uitgewerkt. Het tijdig realiseren van renovatie- en nieuwbouwprojecten is belangrijk vanwege de impact die dit heeft op het uitvoeren van de beheers- en onderhoudswerkzaamheden aan deze assets. Gerealiseerde projecten hebben namelijk direct effect op de staat van de assets.
Om de ambities en prestaties van onze zuiveringstaken zoveel als mogelijk te kunnen realiseren vindt inhuur van personeel plaats. De procesoperators worden hierdoor ontlast. Op die manier worden in ieder geval de wettelijke zuiveringstaken uitgevoerd. Het onderhoud aan de gemalen van de gemeente Middelburg, in het kader van de samenwerkingsovereenkomst, vindt plaats door inhuur van capaciteit. Deze kosten worden in het geheel doorbelast naar de gemeente Middelburg. 
Met name uit het afgelopen jaar blijkt dat binnen afvalwaterketen in de toekomst rekening gehouden moet worden met: schaarste van grondstoffen, levertijden van materialen, inflatie, stijging van loonkosten en prijzen, capaciteitsproblemen en toekomstige ontwikkelingen als gevolg van veranderende wet- en regelgeving zoals Natuurherstelwet, klimaatakkoord, Kader Richtlijn Water en de richtlijn stedelijk afvalwater.

Prestatie-indicatoren
De zuiveringsprestatie is een jaardoelstelling van 80% en is een samengestelde prestatie-indicator van rendementen voor chemisch zuurstofverbruik, fosfaat en stikstof over het gehele gebied. De in 2025 gerapporteerde zuiveringsprestatie is 82,9% en daarmee is de jaardoelstelling behaald. 

De nalevingsverplichting heeft betrekking op de lozingsvergunningen van alle zuiveringen. Een toetsing vindt plaats op de normen van de vergunningen voor de parameters chemisch zuurstof en biologisch zuurstofverbruik, stikstof, fosfaat en onopgeloste bestanddelen. Elke overschrijding van één van deze parameters van de lozingsvergunning wordt meegenomen in de berekening van deze prestatie-indicator. Een overtreding van de vergunning per individuele parameter vindt plaats als het voortschrijdend gemiddelde over 365 dagen boven de norm ligt. Dat betekent dat een slecht resultaat van een jaar geleden meetelt in deze berekening.
In 2025 is gebleken dat de meerdere zuiveringen niet aan bepaalde lozingseisen kunnen voldoen bij regenweeraanvoer voorafgaand door een lange periode van droogte. De aangevoerde vracht aan afvalstoffen kan dan oplopen tot tweemaal de ontwerpcapaciteit.
Overschrijdingen van de normen voor stikstof en fosfaat komen in beperkte mate voor op meerdere zuiveringen. Algemene oorzaken hiervoor zijn hoge aanvoer onder regenweeromstandigheden, lage temperatuur, procesverstoringen, toxische lozingen en het falen van chemicaliëndosering.
Op zuivering Breskens is het voortschrijdend gemiddelde voor fosfaat boven de norm van 2 mg/l uitgekomen. Dit is een gevolg van een tweetal oorzaken. Extreem hoge aanvoer tijdens regenweeromstandigheden en door een defecte slibaflaat. Het defect was in eerste instantie niet duidelijk, omdat de slibaflaat niet direct zichtbaar is. Door de defecte slibaflaat is de korrelvorming van het actiefslib verslechterd en daardoor trad slibuitspoeling op. Aangezien slib hoge fosfaatgehalten bevat, leidde dit direct tot normoverschrijdingen. Het defect is hersteld en ook in de tweede beluchtingstank is de slibaflaat gecontroleerd. Om herhaling te voorkomen wordt de slibaflaat periodiek geïnspecteerd.
Op zuivering Oostburg en zuivering Walcheren is als gevolg van extreem hoge aanvoer tijdens regenweeromstandigheden na een lange droge periode de norm voor fosfaat overschreden.
Op zuivering Terneuzen is het voortschrijdend gemiddelde voor stikstof en fosfaat meerdere keren overschreden. In 2025 deden zich op deze zuivering vrijwel alle hierboven genoemde oorzaken van procesverstoringen voor. De stikstofverwijdering verliep onvoldoende. Hiervoor zijn meerdere oorzaken vastgesteld: het uitblijven van het gewenste effect van de nieuwe koolstofbron, een lekkend verdeelwerk, een verstopte selector en een niet functionerende dosering van de koolstofbron. Voor deze zuivering is een plan van aanpak opgesteld om de achterliggende oorzaken nader te onderzoeken en de procesvoering te verbeteren en te optimaliseren.
Op zuivering Willem-Annapolder is het voortschrijdend gemiddelde voor stikstof en fosfaat meerdere keren overschreden. De normoverschrijding voor stikstof ligt net boven de lozingseis van 10,0 mg N/l. Doordat deze zuivering zwaar wordt belast ligt het effluentgehalte normaal maar net onder de lozingsnorm. Een kleine verstoring leidt tot een langdurige normoverschrijding. Onder andere hiervoor was in het meerjarenprogramma een grote renovatie gepland op deze zuivering. Na renovatie worden betere prestaties verwacht. In de tussentijd worden in 2026 maatregelen getroffen om eenvoudig realiseerbare optimalisaties alvast door te voeren.
De extreme regenbuien in 2025 laten zien dat de huidige zuiveringen niet ontworpen zijn om dergelijke piekbelastingen volledig te verwerken. De STOWA is daarom gestart met een landelijke werkgroep die onderzoekt hoe extreme weersomstandigheden zich verhouden tot zuiveringsprestaties, in het bijzonder de stikstofverwijdering. Het waterschap volgt deze ontwikkelingen actief.
Hiermee komt het nalevingspercentage over 2025 uit op 89,3%. 

Bij het niet technisch functioneren van de rioolgemalen kan een nooduitlaat plaatsvinden. Een nooduitlaat kan negatieve effecten hebben op het oppervlaktewater. Elke individuele nooduitlaat wordt geregistreerd. Het inwerking treden van een nooduitlaat is een start van de storingsanalyse. De storingsanalyse wordt uitgevoerd om de oorzaak in beeld te brengen. Een storingsanalyse kan aanleiding zijn om modificaties uit te voeren om een dergelijk voorval in de toekomst te voorkomen.
In 2025 zijn in totaal zes nooduitlaten in werking getreden. Eén nooduitlaat was het gevolg van een storing aan de tijdelijke pompinstallatie, waardoor gedurende een volledige dag onverdund afvalwater is geloosd. Dit heeft geleid tot verontreiniging van het oppervlaktewater en de waterbodem, evenals geconstateerde stankoverlast. De aannemer heeft alle vervuiling in zowel het water als de waterbodem volledig verwijderd. Een tweede nooduitlaat werd veroorzaakt naar aanleiding van een leidingbreuk, waarbij gedurende twee uur onverdund afvalwater is geloosd. De overige vier nooduitlaten hadden geen invloed op de milieukwaliteit, aangezien deze slechts enkele minuten actief zijn geweest.

De netto kosten voor het programma Afvalwaterketen over 2025 zijn € 2.256.000,-  lager ten opzichte van de begroting 2025 inclusief wijzigingen. Dit verschil bestaat uit € 1.902.000,- lagere lasten, € 427.000,-  hogere opbrengsten en een lagere onttrekking uit de reserve van € 73.000,- ter dekking van de incidentele kosten. De belangrijkste wijzigingen betreffen:

Lasten: 

De lasten onderschrijden de begroting in totaal met € 1.902.000,- (5,3%). Hieronder een specificatie van de belangrijkste verschillen:

• € 1.793.006,- lagere personeelslasten doordat in de begroting 2025 rekening is gehouden met hogere doorberekeningen aan het programma Afvalwaterketen dan werkelijk gerealiseerd. Daarnaast zijn de vacatures en externe inhuur in 2025 nog steeds lastig in te vullen. Hiervoor is bij de 3e monitor reeds een begrotingswijziging van € 1.301.000,- verwerkt.
• € 273.000,- lagere elektriciteitskosten rioolgemalen/zuiveringen. Door de droge weersomstandigheden zijn de verbruiken bij vooral de rioolgemalen fors lager.
• €  97.000,- hogere beheerskosten zuiveringen door de indexatie van de nieuwe overeenkomst voor de Membraambioreactor installatie.

Baten:

De werkelijke baten zijn in 2025 €427.000,- hoger dan begroot. Hieronder een specificatie van de belangrijkste verschillen:

• € 195.000,- Hogere doorrekening energie MBR € 195.000,- als gevolg van meer verbruik in 2025 .
• € 158.000,-ontvangen SDU subsidie op de zonnepanelen geïnstalleerd bij de zuiveringen. 

Reserves:

De onttrekking reserves is € 73.000,- lager dan begroot. In 2025 was gepland onderzoek effluent € 62.000,- en assetmanagement € 96.000,- te onttrekken. Het onderzoek effluent is door vertrek personeel verschoven naar 2026 en de onttrekking assetmanagement was iets lager dan voorzien.

Het programma Bestuur en Organisatie ondersteunt het dagelijks werk en de projecten van het waterschap. Het zorgt dat het waterschapswerk veilig, efficiënt en rechtmatig kan worden uitgevoerd. Voor de uitvoering van het waterschapswerk wordt goede digitale informatie steeds belangrijker, evenals de beveiliging daarvan. Verder hebben wettelijke ontwikkelingen, landelijke bijdragen en de groei van de waterschapsorganisatie impact op de kosten. Ook verwacht de maatschappij steeds meer van ons op het gebied van communicatie en participatie.

In 2025 is veel aandacht uitgegaan naar de de werving en selectie van nieuwe medewerkers, om de doelstellingen van de organisatie te kunnen realiseren. Ruim 90 vacatures werden succesvol ingevuld, waarvan driekwart met een externe kandidaat. Uitstroom van medewerkers betrof met name pensionering. De totale personeelsformatie van het waterschap groeide in 2025 met ruim 30 fte naar 510 fte. Ondertussen werd volop geïnvesteerd in het bestaande personeel, met onder meer een nieuwe gesprekscyclus, trainingen en een strategische personeelsplanning. Samen met Rijkswaterstaat en de provincie Zeeland is een traineeprogramma Water opgezet. Begin 2025 ging de organisatie live met een nieuw personeelssysteem. De uitvoering van de wet DBA (die gaat over schijnzelfstandigheid van inhuurkrachten) heeft in 2025 veel inspanning gekost, evenals omstandigheden waardoor eind 2025 de overstap moest worden gemaakt naar een nieuwe broker voor de inhuur van personeel. 

Ondertussen is gewerkt aan het inrichten en testen van een nieuw financieel systeem. Er is veel inspanning geleverd om de interne beheersing verder op orde te krijgen conform de aanbevelingen in de boardletter van de account en de voorbereidingen zijn getroffen voor de eerste door het dagelijks bestuur af te geven rechtmatigheidsverantwoording. Verder is alles voorbereid om per 1 januari 2026 belastingen te kunnen heffen op basis van het nieuwe belastingstelsel. Daarbij hebben in het kader van dit belastingstelsel succesvolle draagvlakpeilingen plaatsgevonden voor plusvoorzieningen voor de aanvoer van zoetwater. Diverse financiële verordeningen zijn geactualiseerd en door de algemene vergadering vastgesteld en de midterm review van het bestuursakkoord is uitgevoerd. 

Op basis van een uitgebreid onderzoek heeft de algemene vergadering besloten tot de verkoop van kantoor Terneuzen, waarna gestart is met de uitvoering van dit besluit. Ondertussen is veel grond verworven en geruild voor toekomstige projecten. Terwijl de implementatie van de Wet Open Overheid (WOO) door is gegaan op basis van de landelijke planning, is de impact van grote WOO-verzoeken en complexe juridische procedures op de organisatie toegenomen.

Op informatiseringsgebied neemt de invloed van kunstmatige intelligentie (AI) toe, welke in samenwerking met Het Waterschapshuis nauwlettend is gevolgd. De algemene voortgang op het gebied van informatisering werd in 2025 geremd door de nodige openstaande vacatures op dat vakgebied. Om het bewustzijn op informatieveiligheid en privacy te vergroten en op die manier risico's te verminderen, is gestart met uitgebreide online trainingen voor medewerkers.

Bedrijfsvoering

• Van de aangevraagde vergunningen wordt tenminste 95% binnen vastgestelde termijn behandeld.
• Het waterschap voldoet in 2027 voor 90% aan de Baseline informatiebeveiliging overheid.
• De streefwaarde van het weerstandsvermogen is niveau B (1,4 - 2,0).

Het waterschap voldoet in 2027 voor 90% aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid.

In 2025 is gestart met een verplichte online training voor medewerkers op het gebied van informatieveiligheid en privacy, bedoeld om kennis en bewustzijn op deze onderwerpen te vergroten. Tevens zijn stappen gezet om de beveiliging op onder meer laptops te verbeteren. Niet op alle fronten kon de benodigde voortgang worden geboekt. Op een aantal projecten werd niet de beoogde voortgang geboekt. Zo is de start van de realisatie van het project fysieke toegangsbeveiliging (PRJ1544) uitgesteld naar 2026 bij gebrek aan voldoende personele capaciteit voor de projectleiding en uitvoering.  

In 2025 is een nieuwe versie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid vastgesteld (BIO2) met aangepaste eisen. Op basis daarvan zal in 2026 een herijking plaatsvinden van de gestelde eisen, de voortgang op de prestatie-indicator en de planning van de realisatie. Het tijdig halen van het doel blijft onverminderd de ambitie.

Van de aangevraagde vergunningen wordt tenminste 95% binnen de vastgestelde termijn behandeld. 

In 2025 is 84 % van de aangevraagde vergunningen binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Dat is minder dan het gestelde doel. Oorzaak was onder meer dat er vanwege personeelsverloop een groot deel van 2025 nog openstaande vacatures waren die moesten worden ingevuld. Er was daardoor een periode minder personele capaciteit beschikbaar om de aanvragen af te handelen. De vacatures zijn inmiddels ingevuld. Daarnaast steeg het aantal aanvragen met bijna honderd ten opzichte van 2024 waardoor de afwikkeling in bepaalde gevallen langer duurde. 

De streefwaarde van het weerstandsvermogen is niveau B (1,4 - 2,0).

We streven op basis van de in de algemene vergadering van 4 april 2024 vastgestelde "nota Weerstandsvermogen, risicomanagement, reserves en voorzieningen" naar een weerstandsvermogen dat ruim voldoende is (waardering B). Dat betekent dat we genoeg algemene reserves hebben om risico’s te kunnen opvangen. Eind 2025 is er sprake van een “A” waardering (Uitstekend). Dit betekent dat er sprake is van een surplus aan weerstandsvermogen. Dit surplus kan, conform de vastgesteld nota worden ingezet bij de begroting en meerjarenraming. Bij de begroting 2026 en meerjarenraming is hiermee ook rekening gehouden waardoor er op termijn sprake zal zijn van een ratio "B".

Lasten: 

Het resultaat van het programma Bestuur en Organisatie over 2025 is € 1.000.000,- negatief. Het negatieve resultaat wordt hoofdzakelijk verklaard door twee factoren:

• € 917.000,- hogere bijdrage pensioen ABP bij overdracht pensioenwaarde politieke ambtsdragers 

  De Wet toekomst pensioenen introduceert een nieuw pensioenstelsel. Vanaf 1 januari 2028 worden de pensioenen, die momenteel onder de Appa (Arbeidsvoorwaardenregeling politieke ambtsdragers) vallen, ondergebracht bij pensioenfonds ABP. De overgang is wettelijk geregeld en niet vrijwillig; politieke ambtsdragers vallen dan wettelijk onder de verplichtstelling van het ABP. Om de bestaande pensioenen te kunnen overzetten, is eenmalig een collectieve waardeoverdracht uitgevoerd. De overdracht is zo ingericht dat er geen nadelige gevolgen zijn voor de pensioenaanspraken van de ambtsdragers, noch voor de andere pensioendeelnemers van ABP. Voor de overdrachtswaarde is op de balans van het waterschap een voorziening opgenomen op basis van een externe contante waarde berekening. Gezien de in de loop van 2025 opgelopen dekkingsgraad van het ABP was een toevoeging aan deze voorziening eind 2025 nodig. Deze kosten waren niet te voorzien bij het opstellen van de begroting 2025, maar zijn in december 2025 reeds bestuurlijk gemeld.

• € 1.183.000,- hogere personeelslasten, met name door minder activering
  In de vierde begrotingswijziging van 2025 zijn de personeelskosten voor het programma Bestuur en Organisatie naar beneden bijgesteld. Daarbij is toen een risico gemeld, dat zich deels heeft voorgedaan: van de toerekening van personeelslasten aan de investeringen wordt vooraf een inschatting gemaakt. Uit de werkelijk geschreven uren blijkt dat een groter deel dan voorzien niet rechtstreeks aan een project kan worden toegerekend en daardoor ten laste van de exploitatie komt. Dit leidt tot een overschrijding ten opzichte van de gewijzigde begroting.

Daarnaast zijn er diverse andere afwijkingen die gezamenlijk leiden tot het genoemde resultaat:

• Facilitair € 160.000,- lager: Bij de gebouwen vielen de huurkosten en stookkosten lager uit dan voorzien. Daar tegenover staan hogere kosten door cao-stijgingen bij de schoonmaak en beveiliging en hogere kosten voor onderhoud van het kantoor en overige gebouwen. Naarmate de gebouwen ouder worden, neemt het onvoorzien onderhoud net als in het voorgaande jaar toe. Door de uitgevoerde investering in nieuw meubilair waren de reparatiekosten voor meubilair aanzienlijk lager dan voorgaande jaren.
• Automatisering € 267.000,- lager: Telefoon- en internetkosten zijn lager uitgevallen als gevolg van optimalisaties en een eenmalige teruggave vanwege lager gebruik in een eerdere jaren. In de begroting 2026 zijn de verwachte kosten al naar beneden bijgesteld.
• Personeel en organisatie € 160.000,- lager: De beoogde activiteiten rondom het onderzoek naar het werkgeversmerk en de bijbehorende arbeidsmarktstrategie en -communicatie hebben gedeeltelijk in 2025 plaats gevonden. De meeste kosten hiervoor worden echter pas in 2026 gemaakt. Er is sprake van een stijging van de kosten van dienstreizen, onder andere door personeelsuitbreiding. Als gevolg van de gestegen loonsom en instroom in de WIA is er ook een hogere verzekeringspremie. Er zijn minder kosten gemaakt voor diensten ten behoefte van personeel & organisatie. De kosten voor salarisstroken zijn aanzienlijk lager bij de nieuwe e-HRM leverancier ten opzichte van de vorige.   
• Kwaliteitszorg en Arbo: € 53.000,- lager: Kosten van acties in het kader van de risico inventarisatie en evaluatie zijn meegevallen en de werkzaamheden zijn verspreid over een langere periode (deels na 2025).
• Financiën en comptabiliteit € 389.000,- hoger: De eerste en tweede begrotingswijzigingen van Sabewa zorgen voor een verhoogde deelnemersbijdrage van € 187.000,-. Het overige deel wordt verklaard doordat bij de implementatie en grondig testen van het nieuwe financieel systeem meer ondersteuning nodig was dan aanvankelijk begroot. 
• Bestuurlijke handhaving € 106.000,- lager: Door uitzonderlijk droge weersomstandigheden zijn aanzienlijk minder bemonsteringen uitgevoerd dan voorzien.
• Juridische ondersteuning € 182.000,- lager: Aanvankelijk was de begroting voor juridische ondersteuning via een begrotingswijziging verhoogd vanwege een toename van het aantal en complexiteit van bezwaren, WOO-verzoeken en juridische procedures. Deze ontwikkeling doet zich ook daadwerkelijk voor. Een aantal juridische procedures is echter -zoals in de monitor van september 2025 reeds was voorzien- niet afgerond en loopt nog door in 2026, bijvoorbeeld omdat de zittingsdatum later of  nog niet gepland is. Deze kosten zullen in 2026 alsnog worden gemaakt.
• Inkoopcoördinatie € 31.000,- lager: Doordat de marktdag in het voorjaar van 2026 zal plaatsvinden en er minder is uitgegeven aan externe ondersteuning voor aanbestedingen. Een deel van deze kosten zal in 2026 alsnog worden gemaakt. 
• Grond aan- en verkoop € 58.000,- hogere kosten: Er hebben meer grondtransacties plaatsgevonden voor het aankopen of ruilen van gronden voor projecten. Dit leidt onder meer tot meer kosten voor taxaties.
• Educatie € 41.000,- lager: Scholen doen minder vaak een beroep op ons aanbod voor educatie, er wordt gekeken naar alternatieven om deze doelgroep te bereiken.

Baten: 

• Bestuurlijke dwangsommen € 43.000,- hogere opbrengsten: Opbrengsten uit bestuurlijke dwangsommen waren niet begroot. Hier staan in de primaire afdelingen ook kosten tegenover. 
• Gebouwen € 504.000,- hogere opbrengsten: Als gevolg van verhuur en dienstverlening aan huurders. In kantoor Terneuzen zijn enkele huurders langer gebleven dan in de oorspronkelijke begroting was voorzien. Nieuw af te sluiten overeenkomsten waren in de begroting voorzichtig geraamd. Ook zijn er meer diensten aan huurders geleverd (catering, automatisering e.d.), waar deels hogere kosten tegenover staan.
• Wagenpark € 71.000,- hogere opbrengsten: Door inruil van personenauto's. Daartegenover staat een hogere afschrijving doordat auto's eerder zijn ingeruild.
• Grond aan- en verkopen: De opbrengst door aan- en verkoop van onroerende zaken is ruim € 400.000,- hoger dan oorspronkelijk begroot, maar dit is reeds meegenomen in een tussentijdse begrotingswijziging en komt daarom niet meer tot uiting in het resultaat.

Reserves:

Bestemmingsreserve Arbo € 45.000,- lagere onttrekking
In 2025 zijn er leidingmarkeringen aangebracht bij een aantal rwzi's. Bij de resterende rwzi's worden de markeringen in 2026 aangebracht zodat deze veiligheidsmaatregel op alle locaties doorgevoerd is.

Bestemmingsreserve Informatieveiligheid € 172.000,- lagere onttrekking
In 2025 is minder uitgegeven aan informatieveiligheid doordat geplande maatregelen geïntegreerd konden worden in reguliere projecten. Deels kon gebruik gemaakt worden van financiering vanuit de Zeeuwse norm Weerbare Overheid. Daarnaast zijn, gezien de aankomende Cyberbeveiligingswet en de vaststelling van BIO2, enkele investeringen bewust gefaseerd om desinvesteringen te voorkomen en aansluiting bij het nieuwe normenkader te waarborgen. Tegelijkertijd is bij een aantal lopende projecten sprake geweest van lagere voortgang door capaciteitsdruk.

Lasten: 
Dit betreffen de VPB en BTW aangiften.

Baten: 
Aan waterschapsbelastingen is in 2025 een bedrag van € 94.000,- minder ontvangen dan begroot. Totaal is er een bedrag aan belastingen verantwoord van € 134.288.000,-. Begroot, na begrotingswijziging, een bedrag van € 134.382.000,-.
Over het boekjaar 2024 is in 2025  € 3.836.000,- aan dividend ontvangen van de Nederlandse Waterschapsbank, begroot na begrotingswijziging € 3.835.000,-. 
Aan retributies en leges is een bedrag van € 760.000,- ontvangen (begroot € 630.000,-).

Reserves:
Hier zijn de reservemutaties uit de algemene- en egalisatiereserves opgenomen die niet direct bij een programma zijn verantwoord. Deze toevoegingen en onttrekking zijn conform de begroting (av besluitvorming).

Omschrijving (toelichting)

In de nota Kostentoerekening en onderbouwing tarieven is vastgelegd op welke wijze de kosten van primaire producten worden toegerekend aan taken (kostendragers) en categorieën.

In het volgende overzicht is de verdeling naar de taken en categorieën opgenomen.

Excel-tabel

Welke kosten zijn toegerekend aan de taken watersysteembeheer en zuiveringsbeheer:

De hieronder genoemde kosten en opbrengsten worden toegerekend aan de taken watersysteembeheer en zuiveringsbeheer. Het verschil per taak met de begrote kosten komt ten gunste/laste van de algemene reserves. Het betreft de volgende kosten:

• De kosten van de programma’s Waterkeringen, Watersystemen en Wegen gaan in zijn geheel naar watersysteembeheer, op de kosten van rioleringsplannen na, die naar zuiveringsbeheer gaan. De kosten van afvalwaterketen gaan volledig naar zuiveringsbeheer;
• De kosten van het programma Bestuur en Organisatie gaan voor een groot deel naar watersysteembeheer. Met name de kosten van beheer keur, vergunningen & meldingen gaan voor het grootste gedeelte naar watersysteembeheer;
• De kosten van vergunningen & meldingen afvalwaterketen, Wabo adviezen, toezicht afvalwaterketen en een percentage van toezicht (25%)/handhaving algemeen (10%) gaan naar zuiveringsbeheer;
• De kosten van bestuur en communicatie gaan voor 50% naar watersysteembeheer en voor 50% naar zuiveringsbeheer. De opbrengsten van beheer niet reglementaire taken komen alleen ten goede van watersysteembeheer;
• De opbrengsten van de dekkingsmiddelen precario, leges en retributies komen ten goede aan het watersysteembeheer;
• De mutaties in het boekjaar in de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves (afhankelijk van het doel waartoe ze gevormd zijn) worden toegerekend aan de taken watersysteembeheer en zuiveringsbeheer. 

Welke kosten worden toegerekend aan de belastingcategorieën:

De hieronder genoemde kosten en opbrengsten worden toegerekend aan de belastingcategorieën. Het verschil met de begrote categoriekosten komt ten gunste/laste van de betreffende egalisatiereserve. De categoriekosten bestaan uit:

• De kosten van belastingheffing en invordering. Deze worden direct aan de betreffende categorieën toegerekend;
• De kosten van verkiezingen. Deze worden rechtstreeks aan de categorie ingezetenen toegerekend evenals de kosten van kwijtschelding en oninbaar;
• De belastingopbrengsten komen rechtstreeks ten gunste van de categorieën, de opbrengst verontreinigingsheffing komt ten gunste van het watersysteembeheer;
• De mutaties in de tariefegalisatiereserves worden aan de categorieën toegerekend.

Voor een toelichting op het verschil tussen de begroting inclusief wijzigingen en de jaarrekening wordt voor de programma’s Waterkeringen, Watersystemen, Wegen, Afvalwaterketen en Bestuur en Organisatie verwezen naar de toelichtingen op de programma’s in hoofdstuk 2.1.

Hieronder zijn de totale belastingopbrengsten inclusief invorderingskosten en de kwijtschelding en oninbaar opgenomen, een lagere opbrengst ten opzichte van de begroting (na wijziging) van ruim € 0,94 miljoen. In het onderdeel 'Analyse resultaat belastingopbrengsten' worden de oorzaken toegelicht. De algemene vergadering is periodiek geïnformeerd over de belastingopbrengsten door middel van de bestuursmonitors. In de laatste monitor was al sprake van een geprognosticeerde  meeropbrengst, dit resultaat is opgenomen in de 4e begrotingswijziging 2025. Na begrotingswijziging is het gerealiseerde resultaat van de belastingopbrengsten € 0,94 miljoen negatief.
Hieronder wordt per belastingsoort een toelichting gegeven op de verschillen.

Hieronder wordt per belastingsoort een toelichting gegeven op de verschillen.

De belastingopbrengst voor watersysteemheffing ingezetenen valt € 0,09 miljoen hoger uit. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een meeropbrengst uit voorgaande jaren en hogere invorderingsopbrengsten.

In de volgende tabel is de ontwikkeling van de heffingseenheden voor de watersysteemheffing van ingezetenen  weergegeven.

De belastingopbrengst voor de watersysteemheffing gebouwd valt € 0,122 miljoen hoger uit. Er is sprake van een beperkte meeropbrengst over 2025 en hogere invorderingsopbrengsten.

In de volgende tabel is de waarde ontwikkeling gebouwd weergegeven en de afwijking ten opzichte van de begrote waarde.                      

De watersysteemheffing ongebouwd sluit nagenoeg aan bij de begroting.

De watersysteemheffing natuur sluit aan bij de begrote belastingopbrengst natuur.

In het volgende overzicht is de ontwikkeling van het aantal heffingseenheden ongebouwd en natuur weergegeven.               

Bij de zuiveringsheffing is sprake van een hogere opbrengst van € 0,211 miljoen. Ten opzichte van de totale opbrengst zuiveringsheffing is de afwijking marginaal. In totaal een saldo van een hogere opbrengst zuiveringsheffing huishoudens en een lagere opbrengst zuiveringsheffing bedrijven.

In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van het aantal ve's weergegeven voor zowel de zuiveringsheffing huishoudens als bedrijven.                      

In de volgende tabel is de ontwikkeling van het aantal vervuilingseenheden (v.e.'s) weergegeven voor de zuiveringsheffing bedrijven, gespecificeerd naar de meetbedrijven (incl. contract- en tabelbedrijven op basis van bemonstering) en de overige bedrijven (tabel op basis bijlage II klasse indeling en forfaitaire bedrijven).

De opbrengsten verontreinigingsheffing liggen in lijn met de begroting.

Hieronder zijn de verschillen in kwijtschelding voor ingezetenen en zuiveringsheffing weergegeven. Totaal ligt dit in lijn met de begroting.

In de volgende tabellen is een overzicht opgenomen over de werkelijk verleende kwijtscheldingen. Een toelichting is opgenomen in dit hoofdstuk onder Kwijtscheldingsbeleid.

In de begroting 2025 was voor oninbaar (toevoeging aan de voorziening) een bedrag van € 0,324 miljoen opgenomen. In werkelijkheid is dit € 0,513 miljoen hoger. De hoogte van de voorziening wordt berekend door Sabewa Zeeland op basis van de openstaande belastingdebiteuren eind 2025.  De hogere toevoeging heeft te maken met de hogere debiteurenstand eind 2025.

In de tabel is te zien dat de benodigde omvang van de voorziening voor 2025 hoger uitvalt dan het jaar daarvoor. Dit heeft te maken met het hogere debiteurensaldo eind 2025.
De berekening van de benodigde omvang van de voorziening is vanaf boekjaar 2024 belegd bij Sabewa Zeeland aangezien Sabewa Zeeland beter inzicht heeft in het debiteurenbestand. De gehanteerde berekeningssystematiek voor het bepalen van de omvang van de voorziening is zowel met de accountant van Sabewa Zeeland afgestemd als met de accountant van het waterschap. 

Het kwijtscheldingsbeleid wordt door Sabewa Zeeland uitgevoerd aan de hand van de door de algemene vergadering vastgestelde kwijtscheldingsnormen. Deze is vastgesteld op 100%. Dat wil zeggen dat in de regel kwijtschelding wordt verleend aan belastingschuldigen met een inkomen op of onder bijstandsniveau. In beginsel is deze norm 90% maar het waterschap Scheldestromen kent een ruimhartiger kwijtscheldingsbeleid door de norm te stellen op 100%. Alle gemeenten in Zeeland hanteren dezelfde norm. Sabewa Zeeland voert ook voor de niet aangesloten gemeenten het kwijtscheldingsbeleid uit. Door samen te werken wordt bereikt dat het indienen en afhandelen van verzoeken om kwijtschelding eenvoudiger is. De belastingschuldige hoeft maar één aanvraagformulier (met bijlagen) voor kwijtschelding van gemeentelijke - en waterschapsbelastingen in te dienen.

De algemene vergadering heeft op 13 november 2013 besloten om met ingang van 2014 de kwijtscheldingsnormen te verruimen voor ondernemers (eenmansbedrijven) voor belastingschulden met betrekking tot de privéhuishouding, met de netto-kosten van kinderopvang en voor personen van 65 jaar en ouder de kwijtscheldingsnorm te verhogen tot 100% van de van toepassing zijnde netto AOW-bedragen. 

In 2016/2017 heeft een werkgroep de Leidraad kwijtschelding beoordeeld. Dit met het doel deze zo mogelijk te verduidelijken en/of te vereenvoudigen. De aangepaste Leidraad kwijtschelding is op 27 januari 2017 door het dagelijks bestuur van Sabewa Zeeland vastgesteld. 

In 2019 is de Leidraad opnieuw door Sabewa Zeeland beoordeeld en waar nodig aangepast. Hierbij is ook vooral gekeken naar de juistheid van de informatie in de Leidraad en de leesbaarheid. Ook zijn in deze aanpassingen in de bepalingen omtrent het autobezit aangepast.

Het recht op kwijtschelding wordt aan het begin van het belastingjaar beoordeeld door toezending van persoonsgegevens van die belastingplichtigen die het voorgaande jaar kwijtschelding hebben ontvangen aan de Stichting Inlichtingenbureau. Deze Stichting is een onderdeel van het ministerie van Sociale zaken en werkgelegenheid en toetst aangeleverde gegevens aan de wettelijke normen voor inkomen, vermogen en voertuigbezit, een en ander volgens de daarvoor geldende landelijke regeling.

Kwijtschelding wordt alleen verleend voor de watersysteemheffing ingezetenen en zuiveringsheffing – en verontreinigingsheffing huishoudens. 

De netto kosten zijn toegerekend aan de belastingcategorieën en worden grotendeels gedekt door de waterschapsbelastingen. De opbouw van de verschillende belastingtarieven kan als volgt worden weergegeven. Om het dekkingspercentage te berekenen worden de kosten per eenheid tarief gedeeld door het tarief.

Alle onttrekkingen uit de reserves hebben conform de besluitvorming plaatsgevonden. Voor een specificatie van de inzet van de investeringen wordt verwezen naar hoofdstuk 2.4.1.4 weerstandcapaciteit, risico's en weerstandsratio of hoofdstuk 3.5 balans.

In onderstaande tabel is de tariefontwikkeling over de afgelopen jaren weergegeven voor de verschillende belastingsoorten. 

In 2025 zijn er in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag geen kwijtscheldingen geweest. 

In de volgende hoofdstukken is de berekening van het resultaat naar watersysteembeheer, zuiveringsbeheer en de belastingcategorieën opgenomen. Ook vindt u het voorstel van de bestemming van het positieve resultaat.