Programma Watersystemen

Totaal Programma Watersystemen

Overzicht prestaties programma Watersystemen

Programma Groen Oranje Rood
Watersystemen 11 1 0
Prestaties met afwijkingen De maatregelen om het beheersgebied voor wateroverlast (WB21) op orde te brengen zijn uitgevoerd (%): Bij vrijwel alle WB21 maatregelen is grondaankoop noodzakelijk. Het proces van grondaankoop loopt niet goed. Vandaar daar we de doelstelling niet kunnen halen

Exploitatiekosten programma Watersystemen

Kosten- en opbrengstsoorten Begroting 2020, inclusief begrotingswijzigingen Prognose 2020 Afwijking
Externe kosten € 12.931.679 € 14.522.361 € -1.590.682
Externe opbrengsten € -8.259 € -933.162 € 924.903
Personeelskosten € 8.464.000 € 8.464.000 € 0
Rente en afschrijving € 8.225.000 € 8.196.000 € 29.000
Netto kosten programma Watersystemen € 29.612.420 € 30.249.199 € -636.779

Toelichting exploitatiekosten programma Watersystemen

Externe kosten:

De prognose van de externe kosten is € 1.591.000 hoger. Dit wordt veroorzaakt door € 396.000,- (N) aan uitgesteld werk 2019, een doorbetaling van een subsidiebedrag naar Evides voor onderzoek Wetlands ad € 608.000 (N), een bedrag van € 309.000 (N) voor oeverbescherming Sloeweg voor de Provincie (staat bedrag van de Provincie tegenover) en € 141.000 (N) is doorgeschoven vanuit 2019 voor herstel van de laatste cultuurhistorische duikers uit de bestemmingsreserve. Deze bedragen zijn in de tweede begrotingswijziging verwerkt waarna het verschil nihil is.

In 2020 verwachten we dat de kosten van elektriciteit met € 179.000 (N) zullen toenemen door de verhoging van de energiebelasting, deze tarieven zijn begin januari 2020 bekend gemaakt. Toen bleek dat de verlaging van energiebelasting voor particulieren wordt betaald uit een verhoging van de energiebelasting voor grootverbruikers wat voor ons een grote extra kostenpost oplevert voor de poldergemalen. Daarnaast zijn er nog wat kleinere verhoging van in totaal circa € 38.000 (N). Het in de programmabegroting opgenomen bedrag onvoorzien is nog niet ingezet en daarom als € 80.000,- (V) opgenomen.

Externe opbrengsten:

De prognose van de externe opbrengsten is € 925.000 hoger. Dit wordt veroorzaakt door ontvangst van een subsidiebedrag ad € 608.000 (V) welke doorbetaald wordt naar Evides voor onderzoek Wetlands, een bedrag van € 309.000 (V) voor oeverbescherming Sloeweg voor de Provincie (staat kosten uitvoering voor Provincie tegenover). Deze bedragen zijn in de 2e begrotingswijziging verwerkt waarna het verschil nihil is. Daarnaast verwachten we € 9.000 (V) meer opbrengsten bij het exploitatieproject Scape door actualisaties begin 2020. 

 

Personeelslasten:

 

 

Rente en afschrijving:

Bij het opstellen van de begroting is een inschatting gemaakt van de eind 2019 afgeronde projecten waarvan de 1e afschrijving in 2020 plaatsvindt. Doordat de werkelijk boekwaarde lager is dan de inschatting bij de begroting vallen de afschrijvingen in 2020 lager uit. Voor de rentekosten is er momenteel geen afwijking te verwachten ten opzichte van de begroting.

 

Risico’s en ontwikkelingen:

Voor het zoetwaterprogramma ( doel Deltaprogramma ‘weerbaar tegen zoetwatertekort in 2050’) zijn extra financiële middelen nodig. In de commissie Waterbeheer van 11 februari is afgesproken extra middelen beschikbaar te stellen. Deze zijn niet opgenomen in de prognoses van  de monitor mei. In de 2e begrotingswijziging is hiervoor € 260.000,- opgenomen.

Toelichting investeringen programma Watersystemen

Algemeen:

Van grove verschuiving in planning is vooralsnog geen sprake. Ondanks de Corona-crisis worden de werkzaamheden (met alle veiligheidsmaatregelen) voortgezet en lopen veel zaken op koers. Op dit moment is er sprake van ca 3 projecten (Baggeren Goes, Renovatie gemaal Hellewoud en de Kruispolder) die als gevolg van de Coronamaatregelen een vertraging vertonen. Ondanks de gemelde vertraging is er ook een mogelijkheid (kans) om het project Baggeren Cadzand (bruto € 7,8 miljoen) naar voren te halen. De voorbereiding van dit project vordert voorspoedig en hierdoor is het mogelijk om het project na het zomerreces aan te besteden. Dit zodat in het winter (bagger) seizoen kan worden benut met de realisatie. Vanwege de coronacrisis is er vanuit de markt veel vraag om projecten naar voren te halen. Baggeren Cadzand zou hiervoor in aanmerking kunnen komen. Vanuit de totale prognose voor 2020 valt vooral de onderschrijding van het krediet bij het project Baggeren Stierskreek op. Het ziet er naar uit dat dit project ca € 2,3 miljoen goedkoper kan worden uitgevoerd, waardoor het totale investeringsvolume met ca € 1,5 miljoen terugloopt naar € 9,1 miljoen. Het naar voren halen van het project Baggeren Cadzand zou het investeringsvolume voor 2020 met ca 0,4 miljoen laten stijgen naar € 9,5 miljoen.

 

Risico's en ontwikkelingen:

  • Corona: Op basis van de monitor lijken de consequenties (vertraging gemeld in 2 projecten) van Corona vooralsnog mee te vallen. Afhankelijk van de duur van deze crisis zullen wellicht meerdere vertragingen optreden. Op dit moment wordt alles ingezet om op een veilige manier de realisatie voort te zetten. E.e.a. is toch wel onzeker!
  • Grondverwerving: Verder wordt aandacht gevraagd voor de grondverwerving. Als gevolg van teruglopende capaciteit maar ook als gevolg van Corona (geen bezoeken) worden op dit moment geen gronden verworven voor projecten waar een behoorlijke prioriteit op zit. Bv project Braakman maar ook PWO WB21/KRW/GGO. Vacatures voor grondverwervers zijn recentelijk uitgezet. Verder vinden er gesprekken met grondverwerving plaats als het gaat om inzicht in de huidige werkvoorraad en de daarbij gehanteerde prioriteit.
  • Capaciteit: Op diverse projecten is sprake van ondercapaciteit als gevolg van gewijzigde functies. Hierdoor worden vooral nieuwe projecten (bv vismigraties Lovenpolder) niet of later als voorzien, opgepakt, maar is er ook sprake van vertraging in de voorbereiding, bv bij de projecten Gemaal Zoetendijk en Braakmankreek
  • Projecten met POP3 subsidies: De subsidie-aanvragen voor de projecten Stierskreek en uitwateringskanaal Cadzand zijn in behandeling bij RVO.
  • PRJ 1116 Sanering Stadhavens Goes: Een deel van het werk zal pas in het najaar uitgevoerd kunnen worden. In verband met de extra baggerslag hebben we meer tijd nodig en moeten de boten nog een keer uit de Stadshaven gehaald worden. Dit lukt nu niet ivm de Corona-crisis. De extra werkzaamheden worden voorzien in het najaar. Voor de extra kosten zal aanvullend subsidie (OCE) worden aangevraagd. Afhankelijk van de hoogte van de extra te verkrijgen subsidie zal wellicht in de toekomst aanvullend kredietvoorstel aan de AV worden voorgelegd. Voorlopig wordt er van uitgegaan dat de uitvoering binnen de kaders blijft.
  • Regel en wetgeving: Voordat de Coronacrisis startte, was er nog sprake van de landelijke richtlijnen die mogelijk gevolgen hebben voor projecten watersystemen. Meer concreet de mogelijk vertraging als gevolg van vergunningsplicht Wet natuurbescherming en PAS(Programma Aanpak Stikstof). Mogelijke consequenties zijn nog niet helemaal in beeld gebracht. Momenteel ligt de prioriteit op zoveel mogelijk lopende projecten doorgang te laten vinden. Mogelijk dat de relatief geringe uitstoot van stikstof van de afgelopen maanden kan leiden naar een verlicht beleidsregime m.b.t. projecten.
  • PRJ1459 Uitwateringskanaal Cadzand: Er is een mogelijkheid (kans) om het project uitwateringskanaal Cadzand (bruto € 7,4 miljoen/netto € 6,3 miljoen) naar voren te halen. De voorbereiding van dit project vordert voorspoedig en hierdoor is het mogelijk om het project eerder aan te besteden; na het zomerreces in plaats van eind 2020 zodat het laatste kwartaal van 2020 kan worden benut voor uitvoering. Vanwege de coronacrisis is er vanuit de markt veel vraag om projecten naar voren te halen. Dit project kan hiervoor in aanmerking komen.

 

Afwijkingen in krediet en/of planning waarover besluitvorming door de AV dient plaats te vinden:

PRJ1153I Revisie pompinstallatie gemaal Hellewoud: in de begroting van 2020 was opgenomen € 0,9 mln. Dit is met € 0,6 miljoen naar resp. 0,3 miljoen beneden bijgesteld). De tijdsplanning was sowieso erg krap of de aanbesteding en de uitvoering in één jaar zou lukken. Door uitloop als gevolg van de corona crisis is de geplande realisatie in het droge seizoen niet meer haalbaar en wordt deze doorgeschoven naar 2021.

PRJ1107A Stedelijke Waterplannen Molenpolder 2016:  Door calamiteiten is in juni 2016 noodzakelijk gebleken dit project van 2017 direct op te pakken. Als gevolg van ingewikkelde grondaankoop/ruilingen is het werk in 2 fasen opgesplitst. De eerste fase is reeds in 2016 gerealiseerd. Uitvoering van de tweede fase was voorzien medio 2017 maar is als gevolg van moeizame grondverwerving pas in juli 2018 voor een groot gedeelte uitgevoerd. Eind 2019/begin 2020 is het laatste deel van de waterloop uitgevoerd. Als gevolg van alle stagnaties zijn de kosten hoger dan geraamd. Hiervoor is een aanvullend krediet ad € 33.000,00 benodigd.

PRJ1153D ombouw gemaal Duiveland: Gedurende de ombouwwerkzaamheden is gebleken dat betonnen kokers aan betonrot (meer als ingeschat) onderhevig zijn. Vanuit de huidige werkzaamheden, aanpassen aan de pompinstallatie dienen de kokers droog te worden gezet. De werkzaamheden om betonrot te verhelpen en hiermee de installatie weer te laten voldoen worden nu direct meegenomen. De extra kosten hiervoor worden ingeschat op € 0,3 miljoen.  De prognose voor 2020 wordt hierdoor vergroot naar € 0,5 miljoen.

 

 

Prestatieboom Gezond water

Strategisch effect Gezond water

Gezond water (goede ecologische waterkwaliteit)

Het watersysteem is ecologisch gezond. Zo draagt het bij aan een goede omgeving voor mens (wonen, werken, recreëren) en dier.

G
KRW-waterlichamen voldoen aan de doelen voor ecologische waterkwaliteit voor fytoplankton (%)

We streven naar een goede ecologische waterkwaliteit in al onze oppervlaktewateren in 2027, in lijn met de doelen van de kaderrichtlijn Water (KRW). Dit betekent dat de watersystemen de juiste hoeveelheid en soortensamenstelling vis, waterplanten, macrofauna (zoals amfibieën) en algen moeten hebben. Om de doelen te bereiken creëren we een geschikte leefruimte voor de biologie in combinatie met een goede chemische waterkwaliteit.

Opmerking monitor:

Monstername wordt uitgevoerd van april t/m september. De data wordt elke drie maanden geleverd. In het voorjaar van 2021 wordt de data getoetst en is de realisatie van 2020 dus pas bekend.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 0 - -
2020 - 0 40

KRW-waterlichamen voldoen aan de doelen voor ecologische waterkwaliteit voor macrofauna (%)

We streven naar een goede ecologische waterkwaliteit in al onze oppervlaktewateren in 2027, in lijn met de doelen van de kaderrichtlijn Water (KRW). Dit betekent dat de watersystemen de juiste hoeveelheid en soortensamenstelling vis, waterplanten, macrofauna (zoals amfibieën) en algen moeten hebben. Om de doelen te bereiken creëren we een geschikte leefruimte voor de biologie in combinatie met een goede chemische waterkwaliteit.

Opmerking monitor:

Monstername wordt uitgevoerd vanaf maart, determinatie vindt plaats in najaar en winter. De realisatie van 2020 is dus pas bekend rond april 2021.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 0 - -
2020 - 0 40

KRW-waterlichamen voldoen aan de doelen voor ecologische waterkwaliteit voor macrophyten (%)

We streven naar een goede ecologische waterkwaliteit in al onze oppervlaktewateren in 2027, in lijn met de doelen van de kaderrichtlijn Water (KRW). Dit betekent dat de watersystemen de juiste hoeveelheid en soortensamenstelling vis, waterplanten, macrofauna (zoals amfibieën) en algen moeten hebben. Om de doelen te bereiken creëren we een geschikte leefruimte voor de biologie in combinatie met een goede chemische waterkwaliteit.

Opmerking monitor:

Monstername wordt uitgevoerd vanaf maart, determinatie vindt plaats in najaar en winter. De realisatie van 2020 is dus pas bekend rond april 2021.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 0 - -
2020 - 0 40

KRW-waterlichamen voldoen aan de doelen voor ecologische waterkwaliteit voor vis (%)

We streven naar een goede ecologische waterkwaliteit in al onze oppervlaktewateren in 2027, in lijn met de doelen van de kaderrichtlijn Water (KRW). Dit betekent dat de watersystemen de juiste hoeveelheid en soortensamenstelling vis, waterplanten, macrofauna (zoals amfibieën) en algen moeten hebben. Om de doelen te bereiken creëren we een geschikte leefruimte voor de biologie in combinatie met een goede chemische waterkwaliteit.

Opmerking monitor:

Monstername vindt plaats in de tweede helft van het jaar. De realisatie kan eind vervolgens 2020 worden gerapporteerd.

Periode Realisatie mei Doelstelling 31-12
2020 0 40

Tactische doelstellingen Gezond water

Chemische waterkwaliteit

We streven naar ecologisch gezond water, onder meer door te werken aan de KRW-opgaven voor 2027 en het uitvoeren van maatregelen. Daarvoor gaan we een goede inrichting en chemische waterkwaliteit in stand houden en waar mogelijk verbeteren. Met focus op effectieve maatregelen.

G
KRW-waterlichamen voldoen aan de normen voor de chemische waterkwaliteit (%)

De Kaderrichtlijn Water (KRW) stelt normen voor een reeks aan milieuvreemde stoffen. Als waterbeheerder zijn we verantwoordelijk voor het terugdringen van deze stoffen (prioritaire en specifiek verontreinigende stoffen).

Opmerking monitor:

Monstername en analyse vindt plaats gedurende het hele jaar. In het voorjaar van 2021 wordt de data getoetst en is de realisatie van 2020 dus pas bekend.

Periode Doelstelling 31-12
2020 75

Zo gaan we dat doen

Leefruimte voor biologie

We streven naar ecologisch gezond water, onder meer door te werken aan de KRW-opgaven voor 2027 en het uitvoeren van maatregelen. Daarvoor gaan we een goede inrichting en chemische waterkwaliteit in stand houden en waar mogelijk verbeteren. Met focus op effectieve maatregelen.

G
Watersystemen zijn bereikbaar voor vis (% t.o.v. de oppervlakte van het totale beheergebied)

Het beheersgebied moet in 2027 voldoen aan de KRW-doelstellingen. Voor de inrichting van het watersysteem zijn bindende maatregelen opgenomen in het Stroomgebiedsbeheerplan Schelde 2016-2021. Dit betreft onder meer vispassages en natuurvriendelijke oevers.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 47 - -
2020 - 47 45

Natuurvriendelijke oevers aangelegd (in km)

Het beheersgebied moet in 2027 voldoen aan de KRW-doelstellingen. Voor de inrichting van het watersysteem zijn bindende maatregelen opgenomen in het Stroomgebiedsbeheerplan Schelde 2016-2021. Dit betreft onder meer vispassages en natuurvriendelijke oevers.

Opmerking monitor:

In de zomer worden er meestal geen natuurvriendelijke oevers aangelegd. Na het roven van de oogst zal het verder gaan. De rest van de projecten moet nog opgestart worden. Er is in totaal voor 4,4 km voorzien. Eventueel loopt het werk tot in de winter van 2021 door.
De problemen met grondverwerving in 2020 ( beschikbare capaciteit en de coronacrisis) vormen een risico voor het behalen van de prestaties in 2021 e.v.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 4 - -
2020 - 1 4,4

Zo gaan we dat doen

Prestatieboom Beperken wateroverlast

Strategisch effect Beperken wateroverlast

Tactische doelstellingen Beperken wateroverlast

Inrichten van het watersysteem

In 2020 hebben we de Planvorming Wateropgave voor alle gebieden afgerond.

In 2027 is het gebied op orde volgens de WB21-normen voor wateroverlast. Normaanpassing stellen we voor als de maatschappelijke baten niet in verhouding staan tot de kosten.

O
Planvorming Wateropgave afgerond: het gebied is doorgerekend op basis van de inundatienormen (%)

We ronden eind 2020 de Planvorming Wateropgave (PWO) af. Daarin brengen we het huidige beschermingsniveau voor situaties met extreme neerslag voor ons gele gebied in beeld, zodat de benodigde maatregelen kunnen worden bepaald.

Opmerking monitor:

Het technisch doorrekenen is afgerond (100%). De afstemming met de streek en het besluitvormingstraject vergt nog de nodige tijd. Vooralsnog wordt uitgegaan van vaststelling van de watergebiedsplannen voor 3 van de 4 gebieden in de AV december 2020. Voor West-Zeeuws-Vlaanderen ligt er dan wel een ontwerp (db-besluit) maar het besluitvormingstraject voor de AV loopt door in eerste kwartaal 2021.
De geplande streekbijeenkomsten zijn echter afgelast vanwege corona. De precieze invloed daarvan op de planning en alternatieve aanpak (streekbijeenkomsten in juni in al dan niet andere vorm?) wordt momenteel nog onderzocht.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 73 - -
2020 - 100 100

De maatregelen om het beheersgebied voor wateroverlast (WB21) op orde te brengen zijn uitgevoerd (%)

Ons watersysteem moet in 2027 volledig voldoen aan de inundatienormen (WB21), die zijn vastgesteld in het Omgevingsplan Zeeland.

Onderstaande prestatie heeft een Oranje stoplicht

Bij vrijwel alle WB21 maatregelen is grondaankoop noodzakelijk. Het proces van grondaankoop loopt niet goed. Vandaar daar we de doelstelling niet kunnen halen.

Hier lijkt sprake van een achteruitgang maar de oude prestatie-indicator was gebaseerd op de voortgang uitgedrukt als de inzet van middelen. De huidige indicator gaat daadwerkelijk over de voortgang van de maatregelen.

 

Prognose Realisatie mei Doelstelling 31-12 Realisatie vorig jaar
Realisatie mei 58 - -
Doelstelling 31-12 - 65 -
Realisatie vorig jaar - - 62

Zo gaan we dat doen

Prestatieboom Optimaal gebruik

Strategisch effect Optimaal gebruik

Tactische doelstellingen Optimaal gebruik

Gewenste waterpeilen

We stemmen de waterpeilen optimaal af op het grondgebruik en de bodemopbouw, in relatie met wateroverlast en droogte. In 2020 heeft het hele gebied een actueel peilbesluit. In 2027 is het gebied op orde volgens de peilbesluiten.

G
Het gebied heeft een actueel vastgesteld peilbesluit (%)

We stemmen de waterpeilen optimaal af op het grondgebruik en de bodemopbouw, in relatie met wateroverlast en droogte. In 2020 heeft het hele gebied een actueel peilbesluit (bandbreedte prestatie 2020: 61-100%).

Opmerking monitor:

De doorrekeningen zijn voor een groot deel gedaan. Voor het peilbesluit is daarnaast de afstemming met de streek en ook de formele peilbesluitprocedure relevant. Vooralsnog wordt uitgegaan van vaststelling van 3 van de 4 gebieden in de AV december 2020. Voor West-Zeeuws-Vlaanderen ligt er dan wel een ontwerp (db-besluit) maar het besluitvormingstraject voor de AV loopt door in eerste kwartaal 2021.
De geplande streekbijeenkomsten zijn afgelast vanwege corona. De precieze invloed op de planning en alternatieve aanpak (streekbijeenkomsten in andere vorm?) wordt momenteel nog onderzocht. Indien de 3 gebieden dit jaar afgerond worden komt het percentage op 83%.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 61 - -
2020 - 61 61

De maatregelen om het beheersgebied voor peilbeheer (GGOR) op orde te brengen zijn uitgevoerd (%)

Eind 2021 hebben we alle peilbesluiten geactualiseerd. Vervolgens voeren we de benodigde maatregelen uit om de gewenste peilen overal te kunnen voeren. In 2027 moet het gebied hiervoor volledig op orde zijn.

Opmerking monitor:

Het aandachtspunt is dat de maatregelen zonder grondaankoop vrijwel allemaal zijn uitgevoerd halverwege dit jaar. Voor de overige maatregelen is grondaankoop nodig. Grondaankoop vormt dan voor het realiseren van het GGOR-doel een risico.

Hier lijkt sprake van een achteruitgang maar de oude prestatie-indicator was gebaseerd op de voortgang uitgedrukt als de inzet van middelen. De huidige indicator gaat daadwerkelijk over de voortgang van de maatregelen.

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 62 - -
2020 - 60 61

Aantal afwijkingen van de bandbreedte in het peilgebied door technisch falen

We streven ernaar dat de peilen in het gehele gebied in 2027 voldoen aan de actuele peilbesluiten (maximaal 5 afwijkingen per jaar)

Periode Realisatie vorig jaar Realisatie mei Doelstelling 31-12
2019 1 - -
2020 - 1 5

Zo gaan we dat doen

Zoetwaterbeschikbaarheid

Ook de beschikbaarheid van zoetwater maakt een integraal onderdeel uit van ons werk en beleid: In de uitwerking van beleid en projecten die voor een verbetering van de zoetwatervoorziening zorgen, brengen we de mogelijkheden actiever met de regio en belanghebbenden in beeld. De financiële verantwoordelijkheid in de uiteindelijke realisatie ligt bij de afnemer. We nemen een strategisch standpunt in over het Volkerak-Zoommeer.

Grondwater

Duurzaam in stand houden en zo mogelijk aanvullen van de hoeveelheid zoet grondwater in het gehele beheergebied (binnen de mogelijkheden).